فقه انضباطی - تقی زاده اکبری،علی - الصفحة ١٠٧ - ضرورت رعایت حقوق زیردستان

١٤- ١. رعايت حقوق زيردستان‌

درآمد

از جمله وظايف اعضاى نيروهاى مسلح به ويژه فرماندهان، رؤسا و مديران، رعايت حقوق زيردستان است. زيردستان در قبال رعايت حقوقى همچون اطاعت و فرمانبرى از بالادستان، حقوقى بر عهده ايشان دارند؛ حقوقى همچون احترام و حفظ كرامت و منزلت [١]، تأمين نيازهاى معيشتى و رفاهى، رعايت عدالت و انصاف در تشويق و تنبيه [٢] و رسيدگى به شكايات [٣] و پرهيز از هر گونه ظلم و تعدى به ايشان، مهربانى و احسان و عفو و گذشت و ...

ضرورت رعايت حقوق زيردستان‌

رعايت حقوق زيردستان از امور مورد تأكيد در منابع دينى است؛ از جمله:

الف- روايات:

١- حضرت امير ٧ در نامه ٥٣ نهج البلاغه، معروف به عهدنامه مالك اشتر نكات فراوانى درباره رعايت حقوق زيردستان دارد؛ از جمله:

- مهربانى به رعيت و دوست داشتن آنها و لطف در حق ايشان را در دل خود جاى ده، مانند حيوانى درنده مباش كه خوردنشان را غنيمت شمرى. [٤]

- از عفو و بخشايش خويش بهره شان ده، همان گونه كه دوست دارى خدا نيز از عفو و بخشايش خود تو را بهره دهد. [٥]

- درباره خويشان نزديكت و رعيت و هر كه را دوست مى‌دارى، انصاف را رعايت نماى، كه اگر چنين نكنى ستم كرده‌اى، و هر كه بر بندگان خدا ستم كند، افزون بر بندگان ستم ديده، خدا نيز دشمن وى باشد. [٦]

[١] . ر. ك: آيين نامه انضباطى، ماده ١١٢ و ماده ١١٦، بند ج

[٢] . ر. ك: آيين نامه انضباطى، ماده ١١٢ و ماده ١١٦، بند ج

[٣] . همان، ماده ١٤١ تا ١٤٣

[٤] . نهج البلاغه، نامۀ ٥٣، ترجمه فولادوند، ص ٣٨١

[٥] . همان

[٦] . همان، ص ٣٨٢