فقه انضباطی - تقی زاده اکبری،علی - الصفحة ٢٠٠ - ٢-١ قصور و تقصیر و سهل انگاری در حفظ مواضع و مناطق استحفاظی

رباط يوم فى سبيل اللَّه خير من الدنيا و ما عليها. [١]

يك روز مرزبانى در راه خدا بهتر است از دنيا و هرچه در آن است.

رباط يوم خير من صيام شهر و قيامه. [٢]

يك روز مرزبانى بهتر است از يك ماه روزه دارى و شب زنده دارى.

ان صلاة المرابط تعدل خمس مائة صلاة. [٣]

نماز مرزبان با پانصد نماز برابرى مى‌كند.

هر عملى پس از مرگ صاحبش از او جدا مى‌شود مگر عمل كسى كه در راه خدا مرزبانى كند.

عمل چنين كسى رشد مى‌كند و تا روز قيامت روزى اش داده مى‌شود. [٤]

در فقه اسلامى نيز حفاظت از مواضع و مناطق مرزى مورد توجه فقهاى عظيم الشأن بوده است. بيش‌تر فقها از جمله محقق و صاحب جواهر، مرزبانى را عملى مستحب [٥] و برخى ديگر از جمله صاحب تنقيح [٦] و فاضل مقداد [٧] آن را واجب كفايى دانسته‌اند.

٢- حفظ مواضع و مناطق استحفاظى شهرى‌

حفاظت از شهرها در مقابل هجوم دشمن از امورى است كه پيامبر اكرم ٦ همواره بر آن تاكيد مى‌ورزيد آن حضرت هنگام خروج از شهر مدينه، پاسداران و حافظانى براى محافظت از شهر تعيين مى‌فرمود؛ چنان كه روايت است در يك مورد، سعد بن عباده را همراه سيصد نفر از مردم و يارانش جهت حراست و حفاظت از شهر تعيين نمود. [٨] و در موردى ديگر، پاسدارانى را براى حفاظت از شهر مدينه انتخاب كرد و مسئوليت اين گروه را به حارثه فرزند نعمان سپرد. [٩]

[١] . ميزان الحكمة، ج ٢، حديث ٢٧١٢.

[٢] . همان، حديث ٢٧١٣.

[٣] . همان، حديث ٢٧١٥

[٤] . همان، حديث ٢٧١٤.

[٥] . جواهر الكلام، ج ٢١، ص ٣٨.

[٦] . همان

[٧] . كنز العرفان، ج ١، ص ٣٨٩.

[٨] . دائرة المعارف اطلاعات و امنيت، ج ٣، ص ٢٥٧

[٩] . همان، ص ٢٥٨