نبوت خاصه - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤١

گرديده است. اسلام هرگز در تحليل و تحريم از افكار ملّتها پيروى نكرده، بلكه ملاك تشريع را مصالح و مفاسد واقعى انسانها قرار داده است حتّى آنجا كه مصالح و منافع كارى، غلبه بر مفاسد آن كار داشته باشد، روا شمرده شده و آنجا كه زيانها و مفاسد چيزى بيش از منافع آن بوده ممنوع شمرده شده است. قرآن در مورد شراب و قمار مى‌گويد:
«فيهِما اثْمٌ كَبيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ اثْمُهُما اكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما» «١» در آنها گناه بزرگ و سودمنديهايى براى مردم است و گناه آنها بيش از سودمندى آنهاست.
ه- نرمى و قابليت انطباق با اوضاع متغير زندگى انسان‌ سهولت و قابليت انطباق قوانين قرآن با اوضاع گوناگون زندگى انسان كه رمز خلود و جاودانگى آن است، در نتيجه امورى است كه به بعضى از آنها اشاره مى‌شود:
١- قرآن در تشريعات خود، به حقايق و معانى توجه داشته و در اين جهت به صورت و ظواهر زندگى نپرداخته است و از اين رو در اسلام، وسيله‌اى مادى و باشكلى ظاهرى را نمى‌توان يافت كه جنبه تقدس داشته باشد و مسلمان وظيفه خود بداند كه آن شكل و ظاهر را حفظ كند. و همين امر موجب جلوگيرى از هر گونه تصادمى با توسعه تمدن و فرهنگ شده است.
به عنوان نمونه مواردى ذكر مى‌شود:
قرآن امت اسلامى را دعوت مى‌كند كه در برابر دشمنان خود مجهز شوند.
«وَ اعِدُّوا لَهُمْ مَااسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ» «٢» تا آنجا كه مى‌توانيد براى رويارويى با دشمن نيرو آماده كنيد.
منظور از نيرو اعم از كسب تجربه‌ها و مهارتها و ادوات جنگى است چنانچه منظور از ادوات جنگى هم اعم از نيزه و شمشير و موشك و هواپيما و انواع رادار و ... است و اگر در فقه اسلامى در كتاب سبق و رمايه دستور رسيده كه خود و فرزندانتان تا حدّ مهارت‌