نبوت خاصه - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٤

خلاصه‌ ١- مقتضيات زمان يعنى مقتضيات هر عصر، محيط و اجتماع. بشر به حكم اينكه به نيروى عقل و ابتكار مجهز است و تمايل به زندگى بهترى دارد، پيوسته افكار و وسائل بهترى براى رفع نيازهاى خود وارد زندگى مى‌كند.
٢- اسلام با حفظ اصل «حَلالُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ حَلالٌ الى‌ يَوْمِ الْقِيامَةِ وَ حَرامُهُ حَرامٌ الى‌ يَوْمِ الْقِيامَةِ» به دليل داشتن روح منطقى و انطباق كامل بر فطرت انسان، توانسته است هماهنگ با مقتضيات زمان پيش رفته و زنده بماند.
٣- دلايل انطباق اسلام بر فطرت انسان عبارت‌اند از:
الف- پذيرش عقل در حريم دين؛ هيچ دينى به اندازه اسلام به عقل بها نداده است، بطورى كه عقل را يكى از منابع احكام خود معرفى مى‌كند.
ب- اسلام بر خلاف مسيحيت، به تمام جوانب نيازهاى فردى و اجتماعى و مادى و معنوى انسان توجه دارد و نيز بر خلاف تعليمات يهوديت، انسانها را به اصل بودن عالم آخرت و مقدمه‌بودن دنيا بر رسيدن آن توجه مى‌دهد و به هر حال با قوانين خود براى شؤون مختلف زندگى دنيوى، سعادت ابدى را در عالم آخرت تضمين مى‌كند.
ج- اسلام براى نيازهاى ثابت، قوانين ثابت و ب نبوت خاصه ١١١ «منابع و مآخذ» راى نيازها و احوال متغير آن، قوانين متغيرى را پيش‌بينى كرده است. به عنوان مثال، آيه «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَااسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ» به عنوان اصل كلى، براى نيازهاى ثابت و هميشگى جامعه اسلامى است.
پرسش‌ ١- مقتضيات زمان يعنى چه؟
٢- منابع احكام در فقه اسلامى را نام برده و بيان فقها را در مورد رابطه عقل و شرع بنويسيد.
٣- جامعيت قوانين اسلامى را توضيح دهيد.
٤- چگونه اسلام اوضاع متغير را با اصول ثابت مرتبط كرده است؟