نبوت خاصه - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٩

درس پنجم: وجوه اعجاز قرآن (٣): ب- سازگارى با تمدّن‌ در طول تاريخ زندگى بشر، تمدنهاى بزرگى در ميان اقوام و ملّتهاى مختلف وجود داشته كه هر كدام داراى جنبه‌هاى مثبت و مناسب با كمال انسان و نيز جنبه‌هاى منفى و ضد بشرى بوده‌اند. يكى از نقاط برجسته قوانين اسلام، سازگارى آن با جنبه‌هاى مثبت و سازنده چهره‌ها و گونه‌هاى مختلف تمدّن انسانى است. قوانين قرآن و تمام آنچه از پيامبر گرامى و پيشوايان راستين بعد از او به عنوان احكام الهى رسيده است، همگى نه تنها با بعد سازنده مظاهر تمدن انسانى موافق و سازگار مى‌باشد و تضادى ميان آن دو وجود ندارد، بلكه مروّج آن است. اسلام براى تأييد و ترويج مظاهر تمدّن انسانى، دعوت به علم و دانش، خلاقيت و ابتكار و جديّت كرده و با خرافات، تعصّبات، كج‌فهميها، جمودها و لهو و لعبها مبارزه كرده است. به همين جهت، وقتى اسلام به مناطقى كه داراى تمدّنهاى اصيل بودند راه يافت، مردم نه تنها قوانين اسلام را كه منبع مهم آنها قرآن بود، با تمدّن خويش مباين نديدند، بلكه بيشتر افراد به استقبال آن شتافتند و خود مروج آن شدند و به توسعه و گسترش تمدّن اسلامى كه شالوده آن به وسيله پيامبر (ص) ريخته شده بود، پرداختند.
به عنوان نمونه، شكيب ارسلان مى‌نويسد: «بايد اعتراف كنم كه تقدّم مسلمانان منحصر به صناعت و فن نيست، بلكه آنها در علوم عقلى و فلسفه نيز قدمى راسخ داشتند، مسلمانان كتب ارسطو، بقراط، جالينوس، ويسقور، يدوس، بطلميوس و ... را به عربى ترجمه كرده‌اند و اسرار تازه‌اى از علم را گشودند و بر آنچه از ديگران گرفتند،