اگر آن عوامل تاريخ ساز، نيازمنديهاى ثانوى و متغير انسان باشد، با تغيير شرايط و شكل ظاهرى زندگى، آنها نيز تغيير مى‌كنند و حوادث تاريخى كه معلول آنها مى‌باشند نيز تغيير مى‌كند مانند عامل اقتصادى كه با تغيير نيازمنديها و شرايط ديگر نيز تغيير مى‌كند. در اين صورت، قوانين مربوط به اين ارتباطات نيز تغيير مى‌كند. پس حتميّت سرگذشت بشر كه در ارتباط با عوامل ثابت است، ملازم با تغيير قوانين مربوط به آنها نيست، بلكه اگر آن عوامل متغير باشد، قوانين مربوط به آن نيز تغيير مى‌كند.