بررسى مذاهب و فرق - علی نوری، علیرضا - الصفحة ١١٠

زيديه در فروعات فقهى، از مذهب ابوحنيفه پيروى مى‌كنند و مانند ايشان كتاب، سنت، اجماع، قياس و استحسان را مبناى استنباط احكام شرعى مى‌دانند. قديمى‌ترين كتاب فقهى زيديه «مجموع‌الحديث و مجموع الفقه» نام دارد كه آن را «مجموع الكبير» مى‌گويند. اين كتاب مشتمل بر فتاوا و اخبارى است كه آنها را از زيد بن على نقل مى‌كنند. «١» با توجه به عقايد زيد شهيد درباره امامت كه آن را در مورد ١٢ نفر مشخص مى‌دانست چگونه مى‌شود از مذهب ابوحنيفه پيروى كرد و اهل بيت را رها نمود! در حالى كه ابوحنيفه به امامت بلافصل حضرت على عليه السلام اعتقاد ندارد؟! به نظر مى‌رسد كه پيروى از مكتب فقهى ابوحنيفه از جهت اين است كه او قيام زيد را تأييد كرد ولى آيا امام باقر و امام صادق عليهما السلام قيام زيد را تأييد نكردند، بلكه همان‌گونه كه ياد شد آيا قيام او به دستور امام باقر عليه السلام انجام نگرفت؟! اسماعيليه‌ يكى ديگر از فرقه‌هاى منسوب به تشيع اسماعيليه است كه معتقد به امامت اسماعيل فرزند بزرگ امام صادق عليه السلام هستند. او در زمان پدرش از دنيا رفت؛ با اين حال پس از شهادت امام صادق عليه السلام گروهى به امامت وى معتقد شدند. البته اسماعيليه در مورد سرنوشت امامت پس از اسماعيل اتفاق نظر ندارند؛ بعضى كه اسماعيليه خالص ناميده مى‌شوند، قائل شدند اسماعيل نمرده بلكه غيبت كرده است؛ او نمى‌ميرد تا فرمانرواى زمين شود و او همان قائم موعود است. گروه ديگرى كه مرگ اسماعيل را باور داشتند گفتند امامت حق اسماعيل بود و با مرگ او به پسرش محمد انتقال يافت. آنان پيروان مبار بررسى مذاهب و فرق ١١٥ گزيده‌هايى از باطن شريعت از ديدگاه اسماعيليه ..... ص : ١١٥ ك غلام اسماعيل بن جعفرند و مباركيه ناميده مى‌شوند. مباركيه خود به دو گروه تقسيم شدند: گروهى كه قرامطه ناميده مى‌شوند و معتقدند كه محمد بن اسماعيل نمرده و او همان قائم و مهدى است كه روزى ظهور خواهد كرد و به ظهور او دور هفتم جهان آغاز خواهد شد. آنان به‌وجود امامان مستور بعد از محمد بن اسماعيل اعتقاد ندارند «٢» و گروه ديگرى هستند كه مى‌گويند دور هفتم جهان به‌