فرقه‌هاى منشعب از تشيع‌ زيديه‌ در شيعه نيز همانند بسيارى از اديان و مذاهب آسمانى، با گذشت زمان انشعاباتى پديد آمد و اقليتى از هواداران اين مكتب از اصول تشيع عدول كرده و راه خود را از اكثريت جدا كردند. در اين فصل تعدادى از مذاهب انشعابى شيعه را كه هم‌اكنون پيروان قابل توجهى در بعضى كشورهاى اسلامى دارند مورد بررسى قرار مى‌دهيم. يكى از آنها مذهب زيديه است كه در يمن و لبنان «١» پيروانى دارد. آنان خود را پيرو زيد شهيد فرزند امام سجاد عليه السلام مى‌دانند و او پس از حضرت امير عليه السلام و امام حسن و امام حسين عليهما السلام، امام آنان شمرده مى‌شود. ابتدا شخصيت و عقايد زيد را از ديدگاه روايات مورد بررسى قرار مى‌دهيم: او در سال هشتاد هجرى متولد شد و عليه هشام بن عبدالملك در كوفه قيام كرد و توسط يوسف بن عمر والى كوفه در سن ٤٢ سالگى در سال ١٢١ هجرى به شهادت رسيد. «٢» او را پس از شهادت و دفن، نبش قبر كردند و جنازه بى‌سرش را در كُناسه (نام محلى «٣» در كوفه) به دار كشيدند و سرش را براى هشام به دمشق فرستادند. سرش نيز بر دروازه دمشق نصب گرديد. «٤» جابر جعفى از امام باقر عليه السلام و او از پدران گرامى‌اش از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل مى‌كند كه‌