توحيد و مراتب آن‌ توحيد يگانه شمردن خداوند متعال است و آن داراى مراتبى است: ١- توحيد ذاتى يعنى خداوند، ذاتى بى‌نظير و بى‌مثل است. ٢- توحيد در خالقيت و منظور از آن اين است كه آفريدن و خالقيت مستقل و اصيل از آنِ خداوند است و تنها با اذن و فرمان او بعضى همانند عيسى بن مريم عليه السلام خلق و آفرينش دارند. ٣- توحيد افعالى بدين معنى كه جهان با همه اسباب و مسبباتش فعل خدا و ناشى‌از اراده اوست. موجودات همچنان كه در ذات استقلال ندارند در مقام عليت و تأثير نيز استقلال ندارند و هر فاعل و سببى حقيقت وجود و تأثير و فاعليت خود را از او دارد و قائم به اوست. ٤- توحيد در عبادت كه نتيجه منطقى مراتب قبل است به معناى اين است كه كسى غير از خدا شايسته پرستش و عبادت نيست. و اين چيزى است كه تمام يكتاپرستان به‌ويژه مسلمانان در آن وحدت نظر دارند جز اين‌كه گروهى يك رشته اعمال را عبادت غير خدا تلقى مى‌كنند درحالى‌كه در نظر ديگران ارتباطى به آن ندارد. از اين رو به بررسى معيار توحيد در عبادت مى‌پردازيم: عبادت در لغت اظهار تذلل و خضوع است، «١» ولى در اصطلاح يكتاپرستان و از ديدگاه قرآن: عبادت، خضوع و تذللى است كه از اعتقاد به خدايى و الوهيت طرف سرچشمه مى‌گيرد «٢» و هر تواضع و خضوعى عبادت محسوب نمى‌شود و گرنه هر يك از ما در برابر بزرگان و پدر و مادر خود خضوع و فروتنى مى‌كنيم و هيچ كس آن را عبادت نمى‌داند و خود قرآن مى‌فرمايد: «وَاخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ» «٣» بال تواضع و ذلت را از روى عطوفت در برابر پدر و مادر فرو دار.