٤- اجتهاد در مقابل نص‌ يكى ديگر از عوامل زمينه‌ساز پيدايش فرقه‌هاى كلامى و فقهى اين بود كه صحابه بعد از پيامبر صلى الله عليه و آله، با فرامين صريح و آشكار آن حضرت مخالفت ورزيدند و احكام خدا را تغيير دادند و در توجيهش، آن را به‌عنوان يك نظر اجتهادى قلمداد كردند و از اين طريق هرگونه اظهار نظرى كه حتى با ضروريات دين مخالفت داشت يا اعمال و رفتارى كه با موازنه شرعى ناسازگار بود يك امر مشروع و موجه جلوه كرد و زمينه براى صاحبان هوى و هوس فراهم گرديد تا به‌عنوان مجتهد بتوانند احكام خدا را مطابق خواسته‌هاى خود تفسير كنند كه نتيجه آن تولّد نامشروع فرقه‌هاى كلامى و فقهى در دامن جامعه اسلامى بود. نمونه‌هايى از اجتهاد در مقابل نص: خالد بن وليد، مالك بن نويره «١» را كشت و با زنش زنا كرد. عمر به ابوبكر گفت: از شمشير خالد شرّ مى‌بارد او را عزل كن. ابو بكر پاسخ داد: اى عمر، او را ببخش؛ زيرا او تأويل كرده «٢» گرچه اشتباه كرده است. «٣» به گواهى قرآن «٤» يكى از مصارف زكات «المولفة قلوبهم» است، يعنى پرداخت آن به كسانى كه با گرفتن زكات، دل‌هايشان به اسلام متمايل مى‌شود و پيامبر صلى الله عليه و آله خود به اين دستور الهى عمل مى‌كرد و تا آخر عمر سهم آنان را مى‌پرداخت، اما پس از روى كار آمدن ابو بكر، اين گروه به بهانه بى‌نيازى، از زكات محروم شدند. «٥» چنان‌كه بنى‌هاشم نيز از سهم خمس به‌عنوان «ذوى القربى» «٦» محروم شدند و ابو بكر، از دنيا رفتن رسول خدا را دستاويز قرار داده، سهم آن حضرت و بستگانش را از بررسى مذاهب و فرق ٣٥ اهل حديث كيانند؟ ..... ص : ٣٥ خمس حذف كرد. «٧»