بررسى مذاهب و فرق - علی نوری، علیرضا - الصفحة ١١٦

علت انشعاب قرامطه از اسماعيليه و ظهور فاطميان مصر امامان پس از محمد بن اسماعيل در خفا زندگى مى‌كردند و هيچ يك از اسماعيليه از نام و محل زندگى آنان اطلاعى نداشتند. آنان داعيان و مبلغانى را به اطراف بلاد اسلامى اعزام مى‌كردند تا مردم را به ظهور مهدى قائم از اولاد اسماعيل دعوت كنند. قرامطه بحرين خواستند تا امام خود را بشناسند ولى به ديدار وى موفق نشدند. ازاين‌رو درباره او شك كردند و به جنگ با امام برخاستند و مردم را به سوى خود دعوت كردند و گفتند قائم و مهدى شخص محمد بن اسماعيل است. امام اسماعيليه در آن وقت عبيدالله المهدى بود كه از ترس قرامطه به رمله در فلسطين گريخت و از آنجا به شهر فسطاط در مصر و بعد به مغرب رفت و با ادعاى امامت، دعوت به اسماعيليه را تبليغ نمود. او موفق شد دولت وقت مصر را برانداخته و بر اسكندريه مسلط گردد و سپس لشگرى براى سركوبى قرامطه فرستاد و پيشوايشان ابوسعيد را كشت و ابوطاهر را به جايش نشاند و خود، حكومت فاطميان مصر را كه تا دويست سال حكومت كردند بنياد نهاد. آنان خود را از فرزندان اسماعيل دانسته و نسبشان را به فاطمه عليها السلام دختر پيامبر مى‌رسانيدند. لكن علماى تاريخ در صحّت اين انتساب ترديد دارند. به قدرت رسيدن فاطميان در مصر، در واقع دوره ظهور امامان مستور اسماعيليه بود. «١» ابوطاهر قرمطى در سال ٣١١ ه. ق. بصره را تسخير كرد و در سال ٣١٧ ه. ق. با گروه انبوهى از باطنيه در موسم حج عازم مكه گرديد و پس از درهم شكستن مقاومت نيروهاى دولتى وارد شهر مكه شد و مردم شهر و حجاج را قتل عام نمود و حتى در مسجدالحرام جوى خون راه انداخت. او حجرالاسود را از جاى خود درآورده به احساء برد و مدت ٢٢ سال در آنجا نگه داشت «٢» كه بعد به دستور عبيدالله المهدى به كعبه بازگردانده شد.