معارف قرآن (ج3) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٤

مى‌دارند تا منحرفان نتوانند از راه تطميع، تهديد و تحت فشار قرار دادن و قطع كمكهاى مادى، آنان را از مسير رسالت جدا كنند. از طرف ديگر، اجر نخواستن براى ابلاغ رسالت و هدايت مردم، خود سبب مى‌شود كه آنان به پيامبران متمايل شوند و بر صدق و راستى آنان معتقد گردند؛ به همين دليل در آيات فوق و ديگر آيات قرآن، مى‌خوانيم كه پيامبران در طول دعوت خود، اعلام مى‌كردند كه انتظار پاداش از پيروانشان را ندارند.
بهره‌هاى دنيايى استغفار در آيه ٥٢ پيوند روشنى ميان مسائل معنوى و مادى برقرار ساخته و استغفار از گناه و بازگشت به سوى خدا را باعث نزول باران و مايه آبادانى، سرسبزى و اضافه شدن نيرويى بر نيروها معرفى مى‌كند.
از آيه مورد بحث استفاده مى‌شود كه ايمان به خدا و تقوا نه تنها از نيروى انسانها نمى‌كاهد، بلكه نيروهاى مادى را افزايش مى‌دهد و در سايه آن، انسانها قادر خواهند بود تا اجتماعى آباد، اقتصادى سالم و جامعه‌اى پرقدرت، آزاد و مستقل داشته باشند.
همچنين دلالت دارد كه علاوه بر علل مادّى، علل ديگرى نيز در جهان خلقت مؤثرند و وسعت و تنگى روزى، آسايش و رفاه وامنيت يا ناامنى، وحشت و فقر هم علل مادى دارد و هم علل معنوى. همان طور كه اعراض از ياد خدا، ظلم و ستم و طغيانگرى سبب قطع رحمت خدا، تسلط اشرار و فساد مى‌گردد، استغفار، ايمان و تقوا نيز سبب گسترش بركات، نزول رحمت و رفاه و امنيت مى‌گردد. اين حقيقت، در بسيارى از آيات ديگر قرآن به چشم مى‌خورد، از جمله در سوره نوح آيه ده تا دوازده از زبان اين پيامبر بزرگ مى‌خوانيم:
«فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ انَّهُ كانَ غَفَّاراً يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً وَ يُمْدِدْكُمْ بِامْوالٍ وَ بَنينَ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ جَنَّاتٍ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ انْهاراً» به آنها گفتم از گناهان خود در پيشگاه پروردگارتان استغفار كنيد كه او آمرزنده است، تا باران آسمان را پشت سر هم بر شما فرو ريزد و شما را با اموال و فرزندان كمك بخشد و باغها و نهرهايى براى شما قرار دهد.
و در همين سوره، قرآن مجيد بعد از دعوت به توحيد مى‌فرمايد: از شرك و گناهان‌