معارف قرآن (ج3) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٢
در دنيا بيزارى جسته و خود آنان را مقصّر در پيروى از خود مىداند.
خداوند در اين سوره، ايمان آوردن و پيروى از حق را به درخت پاكيزهاى كه داراى ريشههاى محكم و ميوههاى فراوانى است تشبيه كرده و كفر و عقايد ناصحيح را به درخت ناپاكى كه ريشههاى پابرجا نداشته (و ثمرى نيز نمىرساند) تشبيه نموده است.
دعاهاى حضرت ابراهيم (ع) پس از بناى كعبه و اسكان دادن زن و فرزندش در آن سرزمين مبنى بر تقاضاى امنيت سرزمين مكّه، دورى فرزندانش از پرستش بتها و ... از ديگر مضامين اين سوره شريف است.
البته در جاهاى مختلف اين سوره همانند ديگر سورههاى مكى اشاراتى به بحثهاى مبدأ و معاد نموده است و در آخرين آيه، باز هدف از نزول قرآن را اتمام حجت و انذار مردم و شناخت خدا معرفى كرده است.
دنيا پرستى «الَّذينَ يَسْتَحِبُّونَ الْحَيوةَ الدُّنْيا عَلَى الْاخِرَةِ وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبيلِ اللَّهِ وَ يَبْغُونَها عِوَجاً اولئِكَ فى ضَلالٍ بَعيدٍ» «١» آنان كه زندگى دنيا را بر آخرت ترجيح مىدهند (مردم را) از راهِ خدا باز مىدارند؛ و مىخواهند راه حق را منحرف ساند؛ آنها در گمراهى دورى هستند.
رابطه انسان با دنيا و آخرت از سه حال خارج نيست:
الف- اختيار دنيا و ترك آخرت.
ب- برگزيدن جهانآخرت بهعنوان مقصد نهايى و قرار دادندنيا بهعنوان مقدمه آخرت.
ج- برگزيدن آخرت و ترك دنيا به تمام معنا.
حالت سوم بدون شك محال است، علاوه بر آن ترك دنيا به طور كلى موجب اختلال امور اخروى شده، باعث مىشود كه انسان آخرت را با آخرتجويى ترك كند؛ زيرا رسيدن به آخرت تنها از راه عمل در اين جهان امكان پذير است. پس به ناچار كسى كه