معارف قرآن (ج3) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٧

اصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فيها خالِدُونَ وَالَّذينَ كَسَبُوا السِّيِّئاتِ جَزاءُ السَّيِّئَةِ بِمِثْلِها وَ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ما لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عاصِمٍ كَانَّما اغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعاً مِنَ الَّيْلِ مُظْلِماً اولئِكَ اصْحابُ النَّارِ هُمْ فيها خالِدُونَ» (يونس، آيات ٢٦- ٢٧)
كسانى كه نيكى كنند، پاداش همان نيكى و افزون بر آن را خواهند داشت و چهره‌هايشان را غبار «١» سياه و ذلت نمى‌پوشاند. اينان اهل بهشت و در آن جاودانه خواهند بود. كسانى كه مرتكب گناهان شده‌اند، جزايى مثل گناهشان خواهند داشت و ذلت و روسياهى آنان را فرامى‌گيرد و كسى كه آنها را از عذاب نگه دارد، ندارند (چنان روسياهند كه) گويى چهره‌هايشان با پاره‌هايى از شب تاريك پوشانده شده است. آنان اصحاب جهنمند و در آن جاودانه خواهند بود.
خداوند به اقتضاى لطف خود، مقرّر فرمود كه نيكوكاران را پاداش دهد و بدكاران را كيفر كند. اين امر، سبب هدايت بندگان به راه عبوديت و بندگى و نجات آنان از ضلالت و گمراهى است. وقتى انسان بداند كه خداوند در برابر عمل صالح، پاداش مى‌دهد، رغبت او به انجام وظيفه بيشتر مى‌شود و چون بداند كه اگر وظيفه‌اش را ترك كند، خداوند او را عذاب مى‌كند، كمتر جرأت تخلف پيدا مى‌كند. پس ثواب و عقاب، در واقع لطف خداى تعالى و به مصلحت بندگان است.
عدل و فضل خدا خداوند در مورد كارهاى نيك وعده داده كه ثواب عمل را بيشتر از حد معمول قرار دهد.
ميزان اين افزايش، به حسب موارد، متفاوت است. در بعضى از موارد، وعده ده برابر داده است «٢» و در بعضى از موارد وعده هفتصد برابر و يا بيشتر «٣» و در بعضى از آيات نيز فرموده كه از فضل خود بر آن مى‌افزاييم، «٤» ولى ميزان را مشخص نكرده است. جالب اينكه در آيه‌اى در مورد پاداش مى‌فرمايد: