معارف قرآن (ج3) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٣٠
لِيُقيمُوا الصَّلاةَ فَاجْعَلْ افْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوى الَيْهِمْ وَ اْرزُقْهُمْ مِنَ الَّثمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ رَبَّنا انَّكَ تَعْلَمُ ما نُخْفى وَ ما نُعْلِنُ وَ ما يَخْفى عَلَى اللَّهِ مِنْ شَىْءٍ فِى الْارْضِ وَ لا فِى السَّماءِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذى وَهَبَ لى عَلَى الْكِبَرِ اسْماعيلَ وَ اسْحاقَ انَّ رَبّى لَسَميعُ الدُّعاءِ رَبِّ اجْعَلْنى مُقيمَ الصَّلاةِ وَ مِنْ ذُرِّيَّتى رَبَّنا وَ تَقَبَّلْ دُعاءِ رَبَّنَا اغْفِرْ لى وَ لِوالِدَىَّ وَ لِلْمُؤْمِنينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسابُ» (ابراهيم، ٤١- ٣٥)
زمانى كه ابراهيم گفت: پروردگارا! اين (مكّه) را شهر امنى قرار ده. من و فرزندانم را از پرستش بتها دور نگهدار، پروردگارا! آنها (بتها) بسيارى از مردمان را گمراه ساختند. پس هر كه از من پيروى كند، از من است و هر كس نافرمانى كند، تو بخشنده و مهربانى، پروردگارا! من بعضى از فرزندانم را در سرزمين بىآب و علف، در كنار خانهاى كه حرم توست، ساكن نمودم تا نماز را برپاى دارند، تو قلبهايى از مردمان را متوجه ايشان ساز و از ثمرات به آنها روزى ده، شايد آنان شكر تو را به جاى آورند؛ پروردگارا تو مىدانى آنچه را ما پنهان و يا آشكار مىكنيم و چيزى در زمين و آسمان بر خدا پنهان نيست، حمد خداى را كه در سن پيرى، اسماعيل و اسحاق را به من بخشيد، قطعاً خداى من دعا را مىشنود؛ پروردگارا! مرا برپاكننده نماز قرار ده و از فرزندان من چنين كن؛ پروردگارا دعاى مرا بپذير؛ پروردگارا! من، پدر، مادرم و همه مؤمنان را روزى كه حساب بر پا مىشود، بيامرز.
نكتهاى كه در نيايشهاى انبيا چون زكريا، نوح و ابراهيم (ع)- كه قرآن نقل كرده است- قابل دقت است، تقدّم خود بر فرزندان، پدر و ماد معارف قرآن (ج٣) كد ٤/٢١٤ ١٣٦ درخواستهاى ابراهيم(ع)
ص : ١٣١ ر و ديگر مؤمنان است و اين، هرگز به معنى خود محورى آنان و ناديده گرفتن ديگران نيست؛ زيرا كه وجود انبيا بيشتر به جامعه تعلق دارد نه به شخص خود. از اين رو، دعا براى موفقيّت خويش در حقيقت دعا براى موفقيّت امت و جامعه خويش است. علاوه بر اين، دعا براى خويشتن كه مقدمه تزكيه قلب است، زمينه پذيرش و استجابت دعا در حق ديگران را آماده مىكند.
از طرف ديگر به تصريح قرآن مجيد، «١» هر كس وظيفه دارد ابتدا خود و خانوادهاش و در مرحله بعد ديگران را از افتادن در گناهان و تباهيها حفظ كند، به همين جهت آن حضرت نيز ابتدا براى خود و خانوادهاش درخواست دورى از شرك و اقامه نماز و امثال آن را نموده است.