معارف قرآن (ج3) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٢٦

كلمه طيّبه و خبيثه‌ «الَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ اصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِى السَّماءِ تُؤْتى‌ اكُلَها كُلَّ حينٍ بِاذْنِ رَبِّها وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْامْثالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ وَ مَثَلُ كَلِمَةٍ خَبيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْارْضِ ما لَها مِنْ قَرارٍ يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذينَ امَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِى الْحَيوةِ الدُّنْيا وَ فِى الْاخِرَةِ وَ يُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمينَ وَ يَفْعَلُ اللَّهُ ما يَشاءُ» «١» آيا نديدى چگونه خداوند، كلمه طيّبه را به درخت طيّبه‌اى تشبيه كرده كه ريشه آن ثابت و شاخه آن در آسمان است؟ ميوه‌هاى خود را در هر زمان به اذن پروردگارش مى‌دهد و خداوند براى مردم مثلها مى‌زند، شايد متذكّر شوند. و كلمه خبيثه را به درخت خبيثى تشبيه كرده كه از زمين، بركنده شده و قرار و ثباتى ندارد. خداوند، كسانى را كه ايمان آورند، هم در زندگى دنيا و هم در زندگى آخرت به وسيله گفتار ثابت، استوار مى‌دارد و ستمگران را گمراه مى‌سازد و خداوند آنچه را بخواهد انجام مى‌دهد.
كلمه طيّبه‌ كلمه طيبه، آن عقيده حقى است كه ريشه در اعماق دل آدمى دارد و به درخت پاك تشبيه شده است؛ زيرا چنين درختى، اول آنكه رشد كافى و شاخه‌هاى بلند دارد، دوّم آنكه داراى نظام ثابت و متّكى به ريشه‌هاى استوار است، سوم آنكه پربار و ميوه‌اش تمام فصول است و چهارم آنكه برخوردارى از ميوه آن مشروط به اذن خداست. «٢» همه خصوصيات اين درخت، در عقيده حق و كلمه طيّبه وجود دارد؛ زيرا اعتقاد حق، ريشه‌اى دارد و آن فطرت و نهاد بشر مى‌باشد، و شاخه‌هايى دارد كه معارف فرعى و اخلاق پسنديده است و ميوه پاك و دلنشين اين شجره «عمل صالح» است.
اضافه بر آنها همه اين معارف با سير نظام هستى كه منتهى به ظهور انسان (سرشته شده بر اعتقاد حق و عمل صالح) مى‌گردد، سازگار است و معارفى جز اينها هيچ گاه از