راهنمايى و مشكل گشايى داده است، آنان در راه انجام مسؤوليتها گامهاى خود را با تكيه بر خدا محكمتر برمى‌دارند، نه اينكه انجام وظايف خود رابه خدا واگذارند. بنابراين مجهز شدن به توكّل به معناى برخوردار شدن از نيروى بيشتر براى حركت است.
در اين آيه، صبر در برابر آزار دشمنان، ناشى از توكل بر خدا دانسته شده است. يعنى وقتى بر ما واجب شد بر خدا توكل كنيم، جا دارد در برابر آزارهايى كه در راه دعوت مردم، بسوى خدا نيز پيش مى‌آيد، صبر كنيم.
دوبال نيرومند با مطالعه زندگى پيامبران (ع) و تلاش پيگير و مداوم آنان در بارور كردن افكار مردم، روشن مى‌شود كه آنان بيش از هر چيز از دو بال صبر و توكّل بهره مى‌گرفتند.
اگر چه همگان به توكل و صبر نياز دارند، ولى پيامبران (ع) بيش از همه اين نياز را احساس مى‌كنند؛ زيرا كسى كه عليه سنتهاى پوچ و باطل جامعه‌اى برمى‌خيزد، با مخالفت و مزاحمت اكثريت آنها روبه‌رو خواهد شد و چنين است كه مناديان توحيد بايد صبر و استقامت پيشه سازند و برخدا تكيه كنند، چرا كه صبر درختى است كه بى‌ثمر نمى‌ماند.
خاكستر اعمال كافران‌ «مَثَلُ الَّذينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ اعْمالُهُمْ كَرَمادٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرّيحُ فى‌ يَوْمٍ عاصِفٍ لا يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلى‌ شَىْ‌ءٍ ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعيدُ» «١» اعمال كسانى كه به پروردگارشان كافر شدند، همچون خاكسترى است كه در روزى طوفانى، بادى بر آن به شدت بوزد، توان نگه داشتن چيزى از آنچه را كه كسب كرده‌اند، ندارند. اين گمراهىِ بسيار دور (از طريق حق) است.
اين آيه در صدد بيان اين حقيقت است كه اعمال كفار در قيامت هيچ فايده‌اى ندارد؛