معارف قرآن (ج3) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٠
مىباشند و پس از مدتى بيرون مىآيند، مانند جنين در رحم مادر، خداى تعالى رزقشان را در همان جا مىدهد؛ و كوتاه سخن اينكه، خداى تعالى آگاه به حال هر جنبندهاى است كه در پهناى زمين، زندگى مىكند ... و معلوم است كه رزق، وقتى به روزى خوار مىرسد كه روزى دهنده آگاه به حاجت او و باخبر از وضع او و مطلع از محل زندگى او باشد، چه محل زندگى موقت و چه محل زندگى دائمىاش.» «١» حق مردم بر خدا اينكه فرمود: «عَلَى اللَّهِ رِزْقُها» روزى هر جنبندهاى بر عهده خداست، دلالت مىكند كه خداوند روزى همه موجودات را تضمين كرده و يكى از اسماى حسناى الهى نيز «رزّاق» است. «٢» اين اشكال وارد نيست كه چگونه مردم بر خدا حق دارند، زيرا خود پروردگار اين حق را به عهده گرفته، نه اينكه كسى از او طلبكار باشد. مثل اين كه مىفرمايد:
«كَتَبَ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ» «٣» خدا رحمت را بر خود لازم كرده است.
و يا مىفرمايد:
«وَ كانَ حَقّاً عَلَيْنا نَصْرُ الْمُؤْمِنينَ» «٤» يارى مؤمنان، حقى است بر عهده ما.
تلاش براى كسب روزى آيا روزى هر كس از آغاز تا پايان عمر، تعيين شده وخواه ناخواه به او مىرسد، يا اينكه براى به دست آوردن روزى بايد تلاش كرد؟
معارف قرآن (ج٣) كد ٤/٢١٤ ٧٠ تبيين يك اصل اساسى ص : ٧٠