معارف قرآن (ج3) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٢
تجلّى نموده وسبب خوف و خشيت او از خدا مىگردد.
قرآن در اين زمينه مىفرمايد:
«انَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذينَ اذا ذُكِرَاللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ ...» «١» مؤمنان تنها كسانى هستند كه هرگاه نام خدا برده مىشود، دلهايشان ترسان مىگردد.
د- آرامش روانى: ياد خدا به عنوان منبع قدرت و كسى كه مىتواند در همه مشكلات انسان را يارى كرده و از خطرات و سختيها برهاند، انسان را در آرامش فرو برده و از اضطرابها و نگرانىها كه از بزرگترين بلاهاى زندگى بشرى است، نجات مىدهد. از طرفى ياد خدا و اعتقاد به او انسان را از بىهدفى و پوچ بودن زندگى رهايى بخشيده و ديد انسان را درباره مسائل زندگى خود و جهان پيرامونش روشن و اميدوار مىكند؛ چنانكه در آيه مورد بحث بدان تصريح شده است.
در ابتداى آيه، كلمه «الا» آمده است. كلمه الا به منزله هشدارى است كه ما با الفاظ و عباراتى چون توجه، بيان مىكنيم و مقصودما اين است كه در شنوندگان، انگيزه ايجاد كنيم تا هر چه بيشتر به سخن ما گوش دهند و اهميت موضوع را دريابند. علاوه بر آن، مقدم داشتن «بذكر اللَّه» نشانه انحصار مىباشد؛ يعنى تنها راه رسيدن به آرامش و اطمينان همين ذكر خداست و بس.
ه- مصونيت از گناه: ذكر خدا سلاح دفاعى قوىاى است كه شرّ شيطان را از انسان دفع مىكند.
«انَّ الَّذينَ اتَّقَوْا اذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَاذاهُمْ مُبْصِرُونَ» «٢» پرهيزگاران هنگامى كه گرفتار وسوسههاى شيطان شوند، بهياد (خدا) مىافتند و ناگهان بينامىشوند.
مصداق كامل ذكر يكى از مصاديق كامل ذكر، نماز است؛ زيرا نماز، علاوه بر اين كه ذكر زبانى است،