تعاليم قرآن (ج3)

تعاليم قرآن (ج3) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٤

پس، از آيه، دو چيز استفاده مى‌شود:
يكى خوب و با ارزش بودن مال و ديگرى حلال بودن آن.
زيرا مال حرام، طيّب و طبع‌پسند نيست؛ به همين جهت است كه آيه بر آن تأكيد كرده مى‌گويد: در موقع انفاق نبايد به سراغ اموال ناپاك و آلوده و پست برويد و از آنها انفاق كنيد.
آيه در ضمن، به بيان معيار ارزيابى طيّب و خبيث پرداخته و آن را خود انسان و حُبّ ذات او معرفى كرده مى‌گويد: اگر اموال معيوب را به شما انفاق كنند، اگر هم قبول كنيد با اكراه و چشم‌پوشى مى‌پذيريد و نه با رغبت كامل. بدانيد كه اگر چنين اموالى به ديگران بدهيد آنان هم همين حالت را پيدا مى‌كنند.
ه- موانع انفاق‌ الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ وَاللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا وَاللَّهُ واسِعٌ عَليمٌ «١» شيطان شما را (به هنگام انفاق) وعده فقر و تهيدستى مى‌دهد و به فحشاء (و زشتيها) دعوت مى‌كند ولى خداوند به شما وعده «آمرزش» و «فزونى» مى‌دهد و خداوند قدرتش وسيع (و به هر چيز) داناست.
از آيه معلوم مى‌شود كه دو چيز مانع از انفاق مى‌شود:
يكى وعده شيطان، مبنى بر اين كه اگر انفاق كنيد، فقير مى‌شويد. «٢» ديگر بخل و امساك كه يك صفت ذاتى و طبيعى انسان است. «٣» جمله «وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ» پس از وعده شيطان آمده است تا بفهماند كه همه وعده‌هاى شيطانى در حقيقت امر به فحشا و زشتيهاست و هرگز توقع نداشته باشيد كه شما را به كار خوب و عمل صالحى بخواند. «٤»