مشورت، سيره رسول اكرم (ص)
سيره رسول اكرم (ص) اين بود كه در امور اجرايى، با مسلمانان مشورت مى‌كرد. در نبرد احد، پيش از شروع جنگ، با ياران خود مشورت كرد. نظر عدّه‌اى همانند خود آن حضرت اين بود كه در شهر بمانند و به دفع دشمن بپردازند ولى بيشتر حاضران، پيشنهاد كردند كه در بيرون شهر با دشمن بجنگند. پيامبر (ص)، رأى اكثريت را پذيرفت امّا سپاه اسلام، متحمل خسارات و ضايعات سنگينى شد. آيا پيامبر (ص) در سيره خود مى‌بايست تجديد نظر مى‌كرد؟
اين آيه بر سيره رسول گرامى (ص) مُهر تأييد نهاد و فهماند كه عملكرد رسول خدا (ص) براساس امر خدا بوده و خدا از كار او خشنود است.
امضاى سيره رسول گرامى (ص) پس از نبرد احد، گوياى اهميت مشورت در فرهنگ اسلامى ما بويژه در سطح رهبرى است. اين امر، نشان مى دهد كه چنانچه يك كار مفيد اجتماعى در پاره‌اى از موارد نتيجه مطلوب ندهد، نبايد بكلى از آن صرف‌نظر كرد. در روايات اسلامى نيز بر مشورت و استمداد از افكار و آراى ديگران و پرهيز از استبداد به رأى، تأكيد شده است.
مشورت نسبت به احكام الهى‌ اگرچه كلمه «الامر» در اين آيه مفهوم وسيعى دارد و همه كارها را شامل مى‌شود، ولى مسلم است كه پيامبر هرگز در احكام الهى با مردم مشورت نمى‌كرد، بلكه در آنها صرفاً تابع وحى بود.
بنابر اين مورد مشورت، تنها طرز اجراى دستورات و نحوه پياده كردن احكام الهى بود و لذا گاهى كه آن حضرت پيشنهادى را طرح مى كرد، مسلمانان نخست سؤال مى‌كردند كه آيا اين يك حكم الهى است كه قابل اظهار نظر نباشد و يا مربوط به چگونگى اجرا است تا اظهارنظر كنند. «١»