تعاليم قرآن (ج3) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٢
ترك اعمال حرام و مكروه نيز عبادت شمرده مىشود. پيامبر اسلام صلى اللَّه عليه و آله به ابوذر غفارى فرمود:
كُنْ وَرِعاً تَكُنْ أَعْبَدَ النَّاسِ.
پارسا باش تا عابدترين مردمان باشى.
عبادت حقيقى آن است كه بنده در عبادتش «خلوص» و «حضور قلب» داشته باشد، به گونهاى كه خود را حاضر در پيشگاه خداوند بداند و آنى از عبادت حق غافل نشود.
عبادتش تنها صورت عبادت و به شكل جسدى بىروح نباشد و نيز در عبادت پروردگار، ديگرى را شريك نگرداند.
عبادت وقتى كامل مىشود كه عابد به خودش هم مشغول نباشد كه اشتغال به نفس با مقام بندگى سازگار نيست. بندگى كجا و استكبار كجا؟ گويا علّت استفاده از ضمير جمع در پرستش و استعانت (ما تو را مىپرستيم و از تو يارى مىجوييم) همين دورى از استكبار بوده باشد و مىخواهد اشاره كند كه مقام عبوديت با ديدن خود منافات دارد لذا، بنده خدا، عبادت خود و همه بندگان ديگر را در نظر گرفته مىگويد: ما تو را مىپرستيم. «١» صراط مستقيم صراط به معنى راه است و بنابراين معناى آيه «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقيمَ» چنين مىشود:
ما را به راه راست هدايت فرما. در معرفى صراط مستقيم تعبيراتى در قرآن كريم به كار رفته كه برگشت همه آنها به حركت خالصانه در خط بندگى خداست.
وَ مَنْ يَعْتَصِمْ بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِىَ الى صِراطٍ مُسْتَقيمٍ «٢» هر كس به (دين) خدا متمسك شود، محقّقاً به راه مستقيم هدايت يافته است.