درس سيزدهم‌ فرار از جنگ و تأخير مرگ‌ ... يَقُولُونَ لَوْ كانَ لَنا مِنَ الْأَمْرِ شَئْىٌ ما قُتِلْنا هيهُناقُلْ لَوْ كُنْتُمْ فى‌ بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلى‌ مَضاجِعِهِمْ ... «١» يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَكُونُوا كَالَّذينَ كَفَرُوا وَ قالُوا لِاخْوانِهِمْ إِذاضَرَبُوا فىِ الْأَرْضِ أَوْ كانُوا غُزَّىً لَوْ كانُوا عِنْدَنا ما ما تُوا وَ ما قُتِلُوا لِيَجْعَلَ اللَّهُ ذلِكَ حَسْرَةً فى‌ قُلوُبِهِمْ وَاللَّهُ يُحْيى‌ وَيُميتُ وَاللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصيرٌ «٢» ... (منافقان) مى‌گويند: اگر كار ما به وحى و آيين حق بود، شكست نمى‌خورديم و گروهى در اينجا كشته نمى‌شديم. اى پيامبر! به آنان بگو: اگر در خانه‌هايتان هم مى‌بوديد، باز هم آنان كه قتل بر آنها نوشته شده است، خود به سوى قتلگاهشان مى‌شتافتند اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد چون كسانى نباشيد كه كفر ورزيدند و نسبت به برادر انشان، هنگامى‌كه به سفر يا جنگ رفته بودند مى‌گفتند: اگر نزد ما بودند نمى‌مردند و كشته نمى‌شدند.
اين آرزوهاى باطل را خداوند حسرتى بر دل آنان خواهد كرد. خداست كه زنده مى‌كند و مى‌ميراند و خدا به عملكرد آنان آگاه است.
توهّم جاهلانه‌ در جنگ احد، مسلمانان بعد از پيروزى اوليه متحمل شكست سختى شدند. دشمن‌