تعاليم قرآن (ج3)

تعاليم قرآن (ج3) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٤

آيه شريفه به ايراد يهود جواب داده كه كعبه قبل از ساير معبدها، براى عبادت ساخته شده است: «انّ اوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذى‌ بِبَكَّةَ مباركاً»؛ چون اين خانه را ابراهيم (ع) ساخت ولى بيت‌المقدس را حضرت سليمان (ع) بنانهاد كه قرنها بعد از حضرت ابراهيم (ع) بوده است. «١» علاوه براين، از بعضى «منابع اسلامى» بر مى‌آيد كه خانه كعبه به دست حضرت آدم (ع) ساخته شد و سپس در «توفان نوح» آسيب ديد و به وسيله ابراهيم خليل تجديد بناشد. «٢» «خانه خدا»، «خانه مردم» در اين آيه شريفه، خانه كعبه، «خانه‌اى براى مردم» ناميده شده است. اين تعبير بيانگر اين حقيقت است كه آنچه به نام خداو براى خداست، بايد در خدمت مردم و بندگان او باشد؛ و آنچه درخدمت مردم و بندگان خداست، براى خدا محسوب مى‌شود. «٣» بدون شك منظور از «اوّل بيت ...»، «نخستين خانه عبادت و پرستش» است. بنابراين مانعى ندارد كه بگوييم قبل از خانه خدا، خانه‌هاى مسكونى، در روى زمين وجود داشته است.
علّت نامگذارى‌ در مورد كلمه «بكّه» مفسرين گفته‌هاى گوناگونى دارند، عده‌اى «بكّه» را از ماده «بك» (بر وزن فك) به معنى ازدحام و اجتما تعاليم قرآن (ج‌٣) كد ٤/١١٢ ١١٦ عبرت از شكستها ص : ١١٦ ع دانسته‌اند، واين كه به خانه كعبه يا زمينى كه خانه خدا در آن ساخته شده «بكّه» گفته‌اند به خاطر ازدحام و اجتماع مردم در آن، براى عبادت است. عده‌اى نيز گفته‌اند بكّه همان مكّه است كه «م» در آن تبديل به «ب»