ويژگيهاى منافقان‌ وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالْيَوْمِ الْاخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنينَ «١» و از مردم كسانى هستند كه مى‌گويند: به خدا و روز بازپسين ايمان آورديم، و (حال‌آن كه) ايشان (در حقيقت) مؤمن نيستند.
منافقان ا تعاليم قرآن (ج‌٣) كد ٤/١١٢ ٤٠ پيمان بنى اسرائيل ص : ٤٠ فرادى هستند كه هدايت الهى را واقعاً و قلباً نپذيرفته‌اند، ولى چهره كفر خود را در نقابى از ايمان پنهان مى‌دارند و به‌ظاهر در ميان مسلمانان قرار مى‌گيرند. اين گروه خطرناك‌ترين دشمن مسلمانان به شمار مى‌روند، چرا كه شناخت چهره آنان براى توده مردم بسيار دشوار و مبارزه با آنها مشكل‌ترين مبارزه هاست.
قرآن كريم در موارد متعددى نسبت به وجود منافقان در جامعه، هشدار مى‌دهد و نوع تفكر و شيوه عملشان را افشا مى‌سازد و نيز، روشهاى برخورد صحيح با اين گروه ر ا بيان كرده، به پاسخ شبهه‌ها و خنثى سازى توطئه هاى ايشان مى‌پردازد.
ويژگيهاى منافقان بنابر آيات سوره بقره عبارت‌اند از: كفر، خدعه‌گرى، دروغگويى، فساد، بى‌خبرى، سفاهت، استهزاء مؤمنان، كورى دل، خريدار گمراهى، نديدن حقايق و بازنگشتن از راه باطل ...، كه با تعابير زير از آنها ياد شده است: «كافِرينَ، يَخْدَعُونَ، يَكْذِبُونَ، مُفْسِدُونَ، لايَشْعُرُونَ، هُمُ السُّفَهاءُ، مُسْتَهْزِؤُن، يَعْمَهُونَ، اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ، لايُبْصِرُونَ، لا يَرْجِعُونِ.» كيفر نفاق‌ پيامدهاى ناگوار نفاق كه در اوايل سوره بقره ذكر شده بدين قرار است: عذاب دردناك، مورد خدعه و استهزاء خداوند قرار گرفتن به كيفر رفتار خودشان، خسران، گمراهى، حيرت و كورى، به هم خوردن نقشه‌ها و برنامه‌ها، و وحشت.