تعاليم قرآن (ج3)

تعاليم قرآن (ج3) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٥٥

اقسام شفاعت‌ شفاعت به معناى وساطت، داراى دو قسم نيك و بد است. منظور از شفاعت و وساطت نيكو آن است كه واسطه و شفيع، كارى كند كه به وسيله آن حق مؤمنى رعايت گردد يا شرّى از او دفع شود و يا خيرى به‌سوى او جلب گردد؛ و اين اقدام را براى رضاى خدا انجام دهد و براى آن رشوه نگيرد و وساطتش براى جلوگيرى حدّى از حدود خدا و ضايع شدن حقى از حقوق مردم نباشد و غير اين صورت، وساطت بد است. «١» آيه شريفه مى‌فرمايد: هر كسى شفاعت و وساطت نيكو كند، نصيبى از ثواب مى‌برد و هر كس وساطت بد كند، سهمى از عذاب و عقاب به او مى‌رسد. اين آيه شريفه ميزان ثواب و عقاب را مشخص نكرده، ولى از روايات استفاده مى‌شود كه ميزان ثواب و عقاب، بستگى به تأثير وساطتها د تعاليم قرآن (ج‌٣) كد ٤/١١٢ ١٦٠ فهرست منابع‌ ارد.
در حديثى از پيامبر (ص) نقل شده كه هر كسى (مردم را) به كار نيكى امر كند و يا از منكرى جلوگيرى نمايد و يا به كار خيرى راهنمايى كند و يا به نحوى، موجبات تشويق آنها را فراهم سازد، در آن عمل، سهيم خواهد بود. و هر كس (مردم را) به كار بدى امر نموده و يا راهنمايى يا تشويق نمايد، او نيز شريك است. در اين حديث شريف، سه مرحله براى دعوت اشخاص به كار خوب و بد ذكر شده است: مرحله امر، مرحله راهنمايى و مرحله اشاره كه به ترتيب مرحله قوى، متوسط و ضعيف است و به همان نسبت در محصول آن عمل خير يا شرّ، سهيم خواهد بود. «٢» دعا براى مؤمنان، مصداق شفاعت «٣» يكى از مصاديق وساطت نيك، دعاست. دعا يعنى درخواست و تقاضاى خير از خداوند براى خود يا برادران و خواهران مؤمن. دعا يكى از اسباب و وسايط نزول خيرات و بركات است. و چه نيكوست كه در جامعه اسلامى، افراد علاوه برآنكه در عمل، يكديگر را بر