فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٢ - ٢ مكتب فقهى شيعه

اسلامى و پيش نويس حقوق بين الملل اسلامى انجام داد.

اجلاسهاى حقوقى سازمان كنفرانس اسلامى با تمامى شرائط تحميلى كه از طرف قدرتهاى سلطه جو بر اين سازمان حاكم است مى‌تواند گامهاى مؤثرى در راه رسيدن به دو هدف فوق الذكر بردارد و خلاء قانونى كشورهاى اسلامى را كه سالها با قوانين غربى و الحادى پر شده با قوانين اسلامى بازسازى كند و فقه اسلامى را در صحنه بين المللى مطرح سازد.

[٢] . مكتب فقهى شيعه

امتياز اصلى فقه شيعه در منابع فقه و بويژه در تلقى سنت نبوى است. احاديث امامان اهل بيت (ع) مهمترين منبع مكتب فقهى شيعه محسوب مى‌شود و از سوى ديگر شيعه بجز كتاب و سنت و اجماع و عقل ادله‌اى چون قياس و استحسان و مصالح مرسله را همواره مردود شمرده است.

گرچه فقهاى شيعه نيز همچون فقهاى سنى در استنباط احكام شرعى دچار اختلاف نظر شده‌اند ولى استنباط احكام شرعى در فقه شيعه معمولاً داراى نظام خاصى بوده و بترتيب ويژه و مألوفى انسجام يافته است.

با وجود اينكه بر اساس اصول مكتب شيعه، در زمان معصوم نيازى به اجتهاد و استنباط احكام شرعى نيست ولى فقهاى شيعه در زمان امامان معصوم (ع) نيز بنا به تشويق ائمه (ع) دست به اجتهاد زده [١] و حتى قواعد اصولى را براى استنباط احكام شرعى به كار بسته‌اند٢.

فقهاى شيعه در عصر ائمه (ع) بيشتر به تدوين اصول احاديث پرداخته‌اند كه مجموع اين احاديث يك بار در چهارصد مجلد و بار ديگر در چهار مجموعه (اصول كافى، من لا يحضره الفقيه، تهذيب الاحكام، و استبصار) گردآورى شده است.

فقه به مفهوم اصطلاحى آن نزد شيعه عمدتاً از زمان غيبت امام معصوم (ع) آغاز

[١] . حديث ابان از امام صادق كه فرمود: «يا ابان يعلم هذا و أشباهه من كتاب الله ما جعل الله فى الدين من حرج، امسح على المراره، يكى از نمونه‌هاى تشويق به اجتهاد در زمان ائمه (ع) مى‌باشد (رجوع شود به وسائل الشيعة ج ١، ص ١٢٠ و ص ٣٢٧.

[٢] رجوع شود به تأسيسى الشيعة، تأليف علامه سيد حسن صدر، ص ٣١٠.