فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٥٤ - ٨ ولى عهد

(فَقَدْ آتَيْن [١] [٦] [٤] ٨;ا آلَ إِبْرٰاهِيمَ اَلْكِتٰابَ وَ اَلْحِكْمَةَ وَ آتَيْنٰاهُمْ مُلْكاً عَظِيماً) ١ . به خاندان ابراهيم كتاب و حكمت داديم و آنها را با حكومت عظيم مفتخر نموديم.

[٣] ">و مزيل ملك الفراعنه مثل كسرى و قيصر و تبع و حمير

ب: دوم مَلِك به معنى سلطان و حكمران مانند:

(وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُونِي بِهِ)٣. حكمران گفت او را پيش من آوريد.

(قالوا نفقد صواع المَلِك)٤. مناديان گفتند ما پيمانه حاكم و سلطان نيز گم كرده‌ايم.

على عليه السلام از امرء القيس شاعر معروف به ملك الضليل نام مى‌برد (حكم شماره ٤٤ [٥] ). و در خطبه ١٩٠،

ملوك فى اطراف الأرضين

انما الناس مع الملوك و الدنيا الا من عصم الله

و ملوك اسلمتهم الى التلف

و همچنين در نامه ٣١:

و ملكه و سلطانه

(أَ تُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلّٰهِ عَلَيْكُمْ سُلْطٰاناً مُبِيناً)٦.

٨. ولى عهد

اصطلاحى بود كه مأمون خليفه عباسى براى على بن موسى الرضا عليهما السلام برگزيد و از مردم براى آن حضرت به اين عنوان بيعت گرفت و امام از روى اجبار با شرايطى آن را پذيرفت. درخواست مأمون چنين بود:

فكن ولى عهدى لتكون لك الخلافه بعدى [٧] .

[١] نساء، آيه ٥٤.

[٢] نهج البلاغه، نامه شماره ٣.

[٣] يوسف، آيه ٥٠.

[٤] يوسف، آيه ٧٢.

[٥] مؤمنون، آيه ١١٦.

[٦] نساء، آيه ١٤٤.

[٧] بحار الانوار، ج ٤٩، ص ١٢٩.