فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٧١ - مكتب جامع

مكتب جامع است و از بيان اصول زندگى هيچ امر لازمى را فروگذار نكرده (وَ لاٰ رَطْبٍ وَ لاٰ يٰابِسٍ إِلاّٰ فِي كِتٰابٍ مُبِينٍ)‌١ و تكليف انسان را در تمامى مراحل زندگى مشخص نموده حتى حكم خدشه را نيز بيان كرده است [٢] .

اگر در اين آيه از قرآن: (مٰا فَرَّطْنٰا فِي اَلْكِتٰابِ مِنْ شَيْ‌ءٍ‌) [٣] دقت شود معلوم مى‌گردد حدود جامعيت اسلام تا كجا پيش مى‌رود و اسلام مدعى چه نوع مكتب جامع براى زندگى است. مسئله جامعيت اسلام از حوزه ترديد و شك خارج است و به همين دليل است كه مى‌تواند آئين جهانى و دين جاويدان و جايگزين همه اديان باشد.

اكنون با توجه به اين اصل كه حكومت امرى اجتناب‌ناپذير در زندگى انسانى است آيا مى‌توان ترديدى به خود راه داد كه مكتب جامعى چون اسلام فاقد مسئله حكومت و تبيين روشنى از حاكميت و دولت باشد.

از اين ملازمه عقلى مى‌توان چنين نتيجه گرفت كه كليه كسانى كه دين را از سياست جدا و يا مسأله حكومت را در زمان غيبت امام (ع) مسئوليتى اهمال شده تلقى مى‌كنند بطور مستقيم يا جامعيت اسلام را انكار مى‌كنند و يا در جاودانگى آن ترديد مى‌نمايند، و نيز آنهائى كه طرح حكومت اسلامى را بيش از حد، دنيائى كردن دين تفسير مى‌كنند در حقيقت با مرزبندى نادرستى بين دنيا و دين ناشيانه راه جدائى دين از سياست را دنبال مى‌كنند كه سرانجام هر دو نفى جامعيت و جاودانگى اسلام است.

اگر سكولاريزم به معنى استبداد كليسا در غرب به معنى ديگر آن كه دور كردن دين از قلمرو سياست است انجاميد، به دليل برداشت نادرست از هر دو كلمه دين و سياست و رويه غلط كليسا در اعمال قدرت سياسى بود كه به هيچ‌وجه قابل مقايسه با آنچه در اسلام مطرح است، نيست.

اين نوعى سفسطه است كه اگر ما ديديم سوء استفاده از انرژى اتمى و سموم شيميايى به تحريم آن دو انجاميد، از بهره‌گيرى منطقى و درست از آن دو

[١] . انعام، آيه ٥٩.

[٢] وسائل الشيعة، ج ١٩، ص ٢٧٢.

[٣] انعام، آيه ٣٨.