فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣١٤ - مبحث سوم مسئوليتهاى خطير امامت

تأنيبكم و جمعكم و تحريصكم و لتركتكم اذ ابيتم و ونيتم

در اين سخن امام تأكيد بر آن دارد كه از دشمنيها و مخالفتها و پائين آمدن از اريكه قدرت واهمه ندارد و در حق بودن خود و گمراه بودن دشمنانش ترديدى به خود راه نمى‌دهد. تنها انگيزه حفظ قدرت آن است كه امام نگران است مبادا قدرت و زمام امور مسلمين به دست ابلهان و بدكاران بيفتد و مال و ثروت خدا را بين خود دست به دست بگردانند و بندگان خدا را برده خويش كنند و با شايستگان بجنگند و گنهكاران را حزب و وسيله قدرت خويش قرار دهند و بر مردم ستم برانند.

اگر چنين خطرى در ميان نبود، امام هرگز تا اين اندازه مردم را مورد تشويق و يا نكوهش قرار نمى‌داد و برگرد آوردن و تشكل آنها همت نمى‌گمارد، و آنها را به حال خود رها مى‌ساخت هرگاه كه امتناع و سستى از آنها مشاهده مى‌نمود.

محور بودن مسئوليت در امامت، اسوه بودن امام را ايجاب مى‌كند و امام قبل از آنكه از ديگران مسئوليتى بطلبد خود پيشاپيش آن را عمل مى‌كند. امام از همه افراد امت نسبت به قانون الهى و وظائف شرع متعهدتر و عاملتر است. و او تجلى عينى مجموعه قوانين مكتب است.

أيها الناس انى و الله ما احثّكم على طاعه الاّ و اسبقكم اليها و لا، انها كم عن معصية الا و أتناهى قبلكم عنها

مردم به خدا سوگند هرگاه كه شما را بر اطاعتى فرا خواندم، خود در عمل به آن فرمان از شما پيشى گرفتم، و شما را از نافرمانى و گناهى بازنداشتم مگر آنكه پيش از شما از آن اجتناب ورزيدم.

مبحث سوم: مسئوليت‌هاى خطير امامت

امام به دليل جانشينى از پيامبر (ص) عهده‌دار كليه مسئوليتهاى نبوت است، بجز

[١] . نهج البلاغه، نامه ٦٢.

[٢] نهج البلاغه، خطبه ١٧٥.