فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٧ - مقدمه چاپ سوم
فقه سياسى
(جلد دوم)
مقدمه چاپ سوم
نظام سياسى و دولت در انديشه سياسى اسلام از مهمترين و بنيادىترين مباحث اسلامى است كه از روز نخست رحلت پيامبر اسلام صلى اللّه عليه و آل و سلّم تا به امروز همچنان مطرح و مورد بحث صاحب نظران و علماى اسلام قرار گرفته است.
تحول انديشه سياسى در زمينه نظام سياسى و دولت و رهبرى در اسلام را مىتوان نشأت گرفته از دو عامل عمده دانست:
١ - قشى كه نهاد دولت به مفهوم اسلامى در تبيين و ارائه ماهيت اسلامى بر عهده دارد.
با توجه به دو برداشت امامت و خلافت كه از نظام سياسى و دولت اسلامى وجود دارد، مىتوان به اهميّت و ارزش اين تفاوت ماهوى پىبرد.
٢ - شرائط حاكم و رهبر و متصديان امور حكومت در ديدگاه اسلام كه تعيين ميزان اختيارات حاكمان و دولت اسلامى را بدنبال دارد.
اعتقادى شدن انديشه سياسى در زمينه نوع حكومت اسلامى در طول تاريخ گذشته گرچه همواره نشان دهنده اهميت بيشتر قائل شدن مسلمانان به اين مسأله حياتى است ولى اينگونه برخورد با مسأله حكومت و دولت اين پيامد را هم بدنبال داشته است كه فقها در مباحث فقهى، گوئى، خود را بىنياز از طرح و بررسى اين مهم بزرگ دانستهاند.
بهمين دليل است كه وقتى حضرت امام براى اولين بار در حوزه علميه نجف اشرف مبحث حكومت اسلامى را در سلسله بحثهاى فقهى خود آغاز نمود،