فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٤٣ - ٢٧ صلحگرائى
[٢] ٦. احترام به روابط قراردادى:
وفاى به عهد و مسئوليت در برابر قرارداد و پايبندى در مورد معاهدات، در قرآن علامت صدق در ايمان و نشانه تقوا شمرده شده است، و پيمانشكنان تهديد به مجازاتهاى سخت شدهاند، و گسترش روابط قراردادى بعنوان بهترين راه زندگى مسالمتآميز و شرافتمندانه و وسيله رسيدن به اهداف و آرمانهاى نهائى اسلام تلقى شده است:
الف: آنها كه به هنگام تعهد به عهدشان وفادار هستند، آنان مؤمنان واقعى و راستگو و متقيانند [١] .
ب: اگر از شما براى دينشان يارى طلبيدند يارى كنيد مگر آنكه يارى شما اقدامى بر عليه گروهى باشد كه بين شما و آنها پيمانى برقرار است٢ .
ج: مادام كه آنها در پيمانشان ايستادهاند شما نيز بايستيد [٣] .
٢٧. صلحگرائى:
از ديدگاه قرآن، صلح خود، ارزش و هدف است، و كافى است كه پيامد خطرناك و فريبى به دنبال نداشته باشد. هدف از صلح، مصلحتگرائى نيست، خود صلح مصلحت است. زيرا با زندگى فطرى انسانها سازگارتر است، و در شرائط صلح رشد و تعالى انسان و تفاهم براى رسيدن به توافقها، و سرانجام به يگانگى آئين بشرى و گرايش انسانها به حق امكانپذيرتر است. قرآن وصول به اهداف خود را از طريق صلح نزديكتر، آسانتر و معقولتر مىداند، از اينرو بدان تأكيد مىورزد:
الف: بگو اى اهل كتاب! بيائيد بر سر سخنى كه بين ما و شما يكسان است گردهم آئيم [٤] .
ب: اگر آنها به سوى صلح بال و پر گشودند تو نيز بدان سو بال و پر بگشا و كار خود به خدا واگذار، او شنوا و داناست، و هرگاه آنها قصد نيرنگ داشته باشند خدا ترا بىنياز خواهد كرد [٥] .
[١] (وَ الْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذٰا عٰاهَدُوا ... أُولٰئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ أُولٰئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ) (بقره، آيه ١٧٧).
[٢] (وَ إِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ
فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلاّٰ عَلىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ
مِيثٰاقٌ) (انفال
آيه ٧٢).
[٣] (فَمَا اسْتَقٰامُوا لَكُمْ
فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ) (توبه،
آيه ٧).
[٤] (قُلْ يٰا أَهْلَ الْكِتٰابِ تَعٰالَوْا إِلىٰ كَلِمَةٍ سَوٰاءٍ بَيْنَنٰا وَ بَيْنَكُمْ أَلاّٰ نَعْبُدَ إِلاَّ الله) (آل عمران، آيه ٦٤).
[٥] (وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ
لَهٰا وَ تَوَكَّلْ عَلَى الله إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ وَ إِنْ
يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ الله) (انفال، آيه ٦٣.٦٢).