در روايات مختلف، بين سه تا هفت اصل به عنوان اصول طب اسلامى ذكر گرديده است. در تمامى اين روايات چند اصل، از جمله حجامت به طور ثابت تكرار شده است. در يك بررسى آمارى بر روى رواياتى كه در مورد روش‌هاى درمانى تأكيد شده توسط معصومين (ع) به دست آمده است، مشخص گرديده كه حجامت در اولويت قرار دارد.

انواع (مواضع) حجامت‌

در روايات پيامبر و اهل بيت (ع) نقاط خاصى به عنوان محل حجامت معرفى شده و براى هر يك خواصى برشمرده شده است. در زير به چند موضع مهم‌تر اشاره مى‌شود:

١. حجامت عام (بين تو كتف): اين حجامت در رأس مثلث بين دو كتف و در خط وسط، بر روى مهره‌هاى‌T ٣ -T ٥ انجام مى‌گيرد و بين تمام انواع حجامت‌ها رايج‌ترين است. اين حجامت را در احاديث، «نافع» ناميده‌اند. علت نامگذارى آن به حجامت عام نيز اين است كه با يك نگرش كلى در احاديث در مى‌يابيم كه هر زمان به محلّ حجامت بين دو كتف اشاره شده، آن را شفاى كليه امراض دانسته‌اند و جزئيات بيمارى كمتر ذكر گرديده است. در عمل نيز در برخورد اوّل با بيمار معمولًا حجامت در اين نقطه انجام مى‌شود و چنانچه طى چند نوبت حجامت در اين محل نتيجه درمانى مطلوب حاصل نشود، بسته به نوع بيمارى، از حجامت در ساير نقاط استفاده مى‌گردد. مثلًا در مورد بيماريى ميگرن، اگر بعد از سه نوبت حجامت عام نتيجه مطلوب حاصل نشود، از حجامت در موضع سر استفاده مى‌شود.

٢. حجامت سر: اين نوع حجامت نيز سخت مورد توجه روايات است و ويژگى‌هاى فراوانى براى آن برشمرده شده است. موضع انجام آن طبق احاديث، يك وجَب دست هر كس براى سر خودش در خط وسط از بين ابروها تا جايى است كه انگشت ابهام برسد. (تقريباً همان نقطه ملاج يا فونتانل)

١. امام صادق (ع) فرمود: «حجامت سر نجات‌بخش و داروى همه بيمارى‌ها به جز مرگ است و محلّ آن يك وجب از بين دو ابرو در پيشانى تا نقطه‌اى است كه انگشت ابهام برسد». ١

اين مضمون در روايات ديگرى نيز آمده است. از جمله امام صادق (ع) فرمود: «حجامت سر شفاى هفت بيمارى است: جنون، جذام، برص، كسالت و خواب‌آلودگى، دندان درد، نابينايى و سردرد». ٢

٣. حجامت كمر: محلّ اين حجامت، گودى كمر مى‌باشد و نام ديگر آن «حجامت چاربند» است. امام صادق (ع) مى‌فرمايد: «رسول‌الله (ص) سه نوع حجامت مى‌فرمود: يكى حجامت در سر و آن را «رها كننده» مى‌ناميد و يك حجامت بين دو كتف و آن را «نافع» مى‌ناميد و ديگرى حجامت چاربند و آن را «نجات‌بخش» مى‌ناميد». ٣