يكى از مناطقى كه در روايات آخرالزّمان و عصر ظهور بسيار از آن گفت‌وگو شده، منطقه «شام» است. اين منطقه از ديرباز به عنوان يكى از حوزه‌هاى مهم تمدّن بشرى مطرح بوده است و پيشينه تاريخى گسترده‌اى دارد. در گذشته بلاد شام مناطق مختلفى چون سوريه، لبنان، اردن، فلسطين و بخش‌هايى از تركيه را شامل مى‌شده است و به همين دليل هر زمان كه در روايات از شام سخن به ميان مى‌آيد، مى‌تواند به هر يك از سرزمين‌هاى ياد شده قابل انطباق باشد ..

با توجّه به اهميت شام در رويدادهاى پيش و پس از ظهور و با عنايت به اين مطلب كه نخستين نشانه‌هاى حتمى ظهور در اين سرزمين آشكار مى‌شود، در مجموعه ويژه‌نامه‌هايى كه از اين پس در چند شماره با عنوان «سرزمين‌هاى درگير» تقديم شما خوانندگان عزيز موعود مى‌شود، اين منطقه را مقدّم داشته‌ايم و تلاش خواهيم كرد در قالب گفت‌وگو و مقاله تصوير نسبتاً جامعى از رويدادهايى كه در آستانه ظهور در اين سرزمين رخ خواهد داد، ارائه دهيم.

نويسنده و پژوهشگر ارجمند حجت‌الاسلام و المسلمين على‌اكبر مهدى‌پور در گفت‌وگوى پيش رو اطلاعات جامعى در مورد وجه تسميه و پيشينه تاريخى شام، سيماى اين منطقه در روايات و وضعيّت سياسى، اجتماعى شام در آستانه ظهور ارائه داده است. اميدواريم اين گفت‌وگو مورد توجّه شما عزيزان موعودى واقع شود.

با سپاس از حضرت عالى به خاطر حضور در اين گفت‌وگو، لطفاً در آغاز اشاره‌اى به وجه تسميّه شام و پيشينه تاريخى آن داشته باشيد.

خليل، پيشتاز اهل لغت درباره معناى واژه شام چنين گفته است: «شَأْم» از ريشه «شُؤْم» به معنى ضدّ ميمنت است. ١ ابن فارس، قهرمان ريشه‌يابى لغات نيز در اين باره مى‌گويد: «شَأْم» به معناى طرف چپ است و چون اين سرزمين در طرف چپ قبله قرار دارد، به آن شام گفته مى‌شود. ٢

براى نامگذارى شام به اين نام، ياقوت حموى چند وجه بيان كرده است:

١. منسوب به «سام»، چون نخستين كسى كه در آن سكونت كرد، «سام بن نوح» بود، كه به هنگام تعريب سين، به شين تبديل شد.

٢. از شُؤْمى، برخلاف يمْنى، به معناى سمت چپ؛ چون‌