ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٩ - انگيزه تأليف
حقير اطلاع بر آنها دارم و در اين مختصر، مقتضاى ذكر آنها نيست.» ٤ همچنين در ادامه به كيفيت نماز فرج (دو ركعت كه بعد از آن دعاى «يا من أظهر الجميل و ...» با اعمال و آداب آن خوانده مىشود) پرداخته و مىنويسد: «از سيدبن طاووس ذكر شده كه اين نماز را حضرت صاحبالامر (ع) به «ابى الحسين بن ابى البغل» در شب جمعهاى در حرم امام كاظم (ع) تعليم دادهاند و از آن بزرگوار نقل شده است.» ٥
فصل چهارم: استغاثه به امام عصر (ع)؛ مرحوم فقيه ايمانى در اين باب ميان «استغاثه» و «استشفاع» تفاوت قائل شده و مىنويسد: «استغاثه به معنى تضرّع، زارى و لابه نمودن به امام (ع) در درماندگىهاى سخت است؛ به گونهاى كه كارد به گلو برسد. امّا استشفاع، طلب اجابت در حوايج و كارهاى مهمى است كه به مرتبه سختى و درماندگى نرسيده باشد، مثل طلب سعادت اخروى يا طلب فرزند، خانه و امثال آن. استغاثه و استشفاع براى همه كس و در هر زمان، خود از توسلات مهم و عظيم است؛ زيرا در آنها اعتراف به مقام جليل حضرت ولى الله الاعظم (ع)- كه واسطه فيض خداوندى است- حاصل مىشود و خود اين مطلب نزد خداوند محبوب بوده، سبب تقرّب بنده به او شده، به اين وسيله گرفتارى او را زود اصلاح مىفرمايد.» ٦ وى در ادامه مىآورد: «هر چند توسل و استغاثه بندگان به وجود مبارك امام زمان (ع) در مورد همه امامان وجود داشته و دارد، امّا نسبت خاصّى به حضرت صاحب الامر (ع) دارد چرا كه در اخبار بسيار وارد شده كه از جمله القاب خاصّ مبارك ايشان «غوث» و «غوث الفقرا» است و از مناصب خاصّ ايشان «اغاثه و فريادرسى» و در شدايد سخت بايد به ايشان پناه برد و به ايشان استغاثه كرد. ٧
مؤلف در همين فصل در آداب و شرايط استغاثه مىنويسد: «آداب و شرايطى كه موجب كمال تأثير مىباشد، اين است كه در مقام استغاثه، بنده بايد متذكر مقام احاطه علم امام به تمام عالم باشد، چنانكه خود را نزد ايشان حاضر بداند. گويى به چشم، او را مىبيند و سخن او را مىشنود. همچنين او بايد متذكر و ملتفت بزرگوارى و كمال مهربانى آن جناب باشد.» ٨
مرحوم مؤلف در ادامه همين فصل به بيان كيفيت استغاثه پرداخته و به چند استغاثه معروف اشاره مىكند كه بنا به اهميت و كوتاهى آن، در اينجا آورده مىشود:
١. ذكر «يا صاحب الزمان اغثنى، يا صاحب الزمان ادركنى.»
٢. ذكر «يا محمد يا على يا فاطمه يا صاحب الزمان ادركنى و لا تهلكنى» كه در «دارالسلام» آمده است.
٣. شخص به صحرا يا مكان وسيع خلوتى برود و بگويد: «يا أبا صالح أغثنى، يا أبا صالح المهدى أدركنى ادركنى و لا تدعنى، فإنى ذليلٌ عاجزٌ.»
٤. ذكر «يا موعود المنتظَر انظر الى المحتضر.»
٥. ذكر «المستغاث بك يا صاحب الزّمان (ع)»
و از همه مهمتر دعايى كه مخصوص امام عصر (ع) است، دعاى «اللهمّ عظم البلاء ...» كه آن را خود حضرت در خواب به محمّد بن احمد بن ابى الّليث كه از ترس كشته شدن به مقابر قريش گريخته بود، تعليم نمودند.» ٩
فصل پنجم: فوز اكبر، به توسل جستن به زيارت امام عصر (ع) اختصاص دارد. مرحوم مؤلف پس از آوردن رواياتى در اين باب مىنويسد: «كيفيت زيارت آن حضرت بر دو قسم است. اوّل زيارتى كه مشترك ميان آن جناب و ساير معصومان است؛ دوم زياراتى كه مختص و مخصوص به خود آن بزرگوار است كه كاملترين و با فضيلتترين آنها زيارت «آل ياسين» است كه در همه اوقات مىشود با آن، حضرت را زيارت كرد. در «احتجاج» شيخ طبرسى نقل شده كه حضرت صاحب الامر (ع) در توقيعى كه براى محمد بن عبدالله حميرى صادر شد، امر فرمودند كه: «هر گاه بخواهيد مرا زيارت و به سوى من توجه كنيد، چنين زيارت كنيد.»
همچنين زيارت «سلام الله الكامل ...» كه در رويدادهاى سخت مىتوان با آن توسل پيدا كرد. زيارت روز جمعه و ديگر، زيارت مختصرى كه در يك رؤياى صادقه به آن تأكيد شده است و امام (ع) در مورد آن فرمود: من آن را دوست دارم.
البته مرحوم فقيه ايمانى ذكر نمىكند كه اين رؤياى صادقه از كيست و امام به چه كسى اين گونه فرمودهاند. امّا از آنجايى كه اين زيارت كوتاه در آثار جامعى همچون «صحيفه مهديه» نيامده و حضرت آيتالله فقيه ايمانى مدرك و مأخذى براى آن ذكر نمىكند، مىتوان پى برد كه اين رؤياى صادقه براى خود ايشان روى داده است.
فصل ششم: اين فصل درباره توسل جستن به وسيله صلوات بر آن حضرت است. مرحوم مؤلف در اين باره آورده است: «اصلِ عنوانِ صلوات بر اهل بيت از عبادات بزرگى است كه وسيله سعادت همگان- حتى پيامبران و ملائكه- در تمام كارهاى مهم و حوايج ايشان بوده و موجب تقرب به مقامات عاليه نزد خداوند متعال مىگردد.» ١٠
فصل هفتم: درباره هديه نمودن اعمال صالح به امام عصر (ع) است كه مؤلف رواياتى را در تأكيد و فضيلت اين امر مىآورد. وى در پايان مىنويسد: «نمازهاى توسل به امام عصر (ع) به عنوان هديه، چنين است كه شخص، نماز را براى رضاى خداوند به جا مىآورد، به قصد آنكه ثواب نماز، هديهاى براى امام (ع) باشد.» ١١
فصل هشتم: نيابت در اعمال صالح براى امام (ع)؛ مؤلف در اين فصل، ابتدا تفاوت ميان «هديه نمودن» و «نيابت در عمل» را بازگو مىنمايد و در پايان فصل، درباره نذر براى امام معصوم (ع) مىنويسد: