چندى پيش نامه‌اى از يكى از خوانندگان موعود كه در يكى از روستاهاى دورافتاده كشورمان زندگى مى‌كند، دريافت كرديم. در اين نامه به شدّت از فقر معنوى و فرهنگى روستاى ياد شده و فقدان راهنما و مشاورى كه بتواند پاسخ‌گوى پرسش‌ها و شبهه‌هاى اعتقادى و اخلاقى جوانان باشد، گله و از ما خواسته شده بود كه او را راهنمايى كنيم. اين نامه بهانه‌اى براى نوشتن اين يادداشت و يادآورى يكى از معضلات مهمّ فرهنگى كشورمان شد.

اين روزها، همه- حتى مسئولان دستگاه‌هاى عريض و طويل فرهنگى، تبليغى نظام كه على‌القاعده خود بايد پاسخ‌گوى وضع موجود باشند- از افزايش شبهه‌ها و پرسش‌هاى اعتقادى، رواج ناهنجارى‌هاى اخلاقى و رفتارى، گسترش فرقه‌هاى انحرافى و ... مى‌نالند و به دنبال چاره‌اى براى حلّ اين معضلات فرهنگى مى‌گردند، بى‌آنكه اندك توجهى به ريشه‌ها، زمينه‌ها و عوامل ايجاد و گسترش اين معضلات داشته باشند.

چنان‌كه مى‌دانيد، از دهه دوم پيروزى انقلاب اسلامى كه مديران و مسئولان سياسى كشور ما، به ضرورت داشتن برنامه درازمدت براى اداره كشور پى بردند و تدوين برنامه‌هاى پنج ساله توسعه اقتصادى- اجتماعى را آغاز كردند، همواره رسم بر اين بوده است كه با نگاهى كاملًا كميّت‌گرا، بخشى از برنامه را به توسعه شاخص‌هاى فرهنگى كشور اختصاص دهند و مثلًا پيش‌بينى كنند كه تا پنج سال آينده تعداد صندلى‌هاى سينما، تعداد كتابخانه‌هاى عمومى، تعداد فرهنگسراها، تعداد روزنامه‌ها و تعداد كتاب‌هاى انتشاريافته در كشور از فلان تعداد به فلان تعداد افزايش يابد، ولى آنچه معمولًا ناديده گرفته مى‌شود، توسعه و تعميق باور و فرهنگ دينى جامعه و توجه به نيازهاى دينى مردم ما در گوشه گوشه ايران اسلامى است.

مگر مى‌شود در يك نظام اسلامى به تحقق اهدافى چون ارتقاى فرهنگ دينى جامعه، تعميق باورها و اعتقادات مردم، افزايش ميزان پاى‌بندى مردم به احكام و مناسك دينى، توسعه اخلاق و ارزش‌هاى اسلامى و ... دل بست بى‌آنكه براى آنها برنامه‌ريزى كرد و لوازم و امكانات تحقق آنها را فراهم آورد.

آيا مى‌توان توقع داشت كه با جريان رو به تزايد فرقه‌گرايى و رواج ناهنجارى‌هاى اخلاقى و رفتارى در جامعه به خوبى مقابله كرد بدون آنكه جوانان اين سرزمين در هر زمان كه اراده كنند بتوانند به عالمان و مرشدان وارسته دسترسى داشته باشند.

از قرن‌ها پيش تاكنون مردم ما در سرتاسر اين سرزمين پهناور، چه در شهرها و چه در روستاها، نيازهاى اعتقادى، اخلاقى و فقهى خود را با مراجعه به مساجد و بهره‌گيرى از روحانيان برآورده مى‌ساختند و اين گروه نقش عمده‌اى در گسترش و باورهاى دينى و توسعه فضائل اخلاقى در جامعه داشتند.

اگر سرى به شهرهاى كوچك و بزرگ و روستاهاى دور و نزديكى كه مردم آنها عميقاً مذهبى هستند و پاى‌بندى‌