ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٦ - بهائيت جديد
بهائيت جديد
ابراهيم فياض
بهائيت، مذهب مدرنيسم ايرانى است كه توسط دولت مدرن اروپايى، يعنى آنگلوساكسونها، يا به طور دقيقتر انگستان به وجود آمده است. پس بهائيت يك مذهب مجعول غربى در مشرق است و گستره فرهنگى غرب در حال اوج، در شرق و ايران است، پس اين مذهب حيثيت فرهنگى غربىها نيز هست.
مذهب بهائيت از تفسير يهودى مذهب تشيع در ايران آغاز شد يعنى «پروتستانتيزم شيعى». چرا كه پروتستانتيزم، تفسير عهد جديد (انجيل) با عهد عتيق (تورات) است كه با محوريت «ملىگرايى آلمانى» به وجود آمد. از اين جهت معرفت «تفسير يهودى» با ساختار «پادشاهى آلمانى» پيوند مىخورد. مكتب پرتستانتيزم در آلمان شكل مىگيرد و بهائيت نيز از مقوله ملىگرايى ايرانى بهره مىگيرد.
مهمترين عنصر پروتستانتيزم «فرديت دينى» است؛ يعنى جدايى معرفت از سازمان دينى و روحانيت مسيحى كاتوليك كه در نهايت به نوعى «تدين فردى» مىرسد. در بهائيت نيز همين فرديت به اوج مىرسد: فرديت دينى و تكيه بر الهامات فردى و عرفانى، به همين دليل عبادت خود را در معبدهاى «سكوت» قرار دادهاند.
فرديت دينى در پروتستانتيزم، زمينه «فرديت معرفتى» و شناختى كانتى را تشكيل داد. كانت باز توليد معرفتى است و روشنفكرى نيز نوعى فرديت معرفتى است كه در فلسفه كانت و يهوديت معرفتى ريشه دارد.
كسانى كه در ايران به روشنفكرى روى آوردهاند در قالب پروتستانتيزم و با الگوى آن، به باز تفسير مذهب خود پرداختهاند مانند پروتستانتيزم اسلامى كه مهمترين نكته در آن، برخورد آنها با روحانيت و سازمان مربوط به آن بوده است. اين گروه در اين فرديت معرفتى مبتنى بر فلسفه كانت، جدايى دين از سياست را جستوجو مىكردهاند.
كانت كه روح فلسفى انگلوساكسون را تشكيل