ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٣٥ - سينماى ما در حوزه فرهنگ مهدوى فقير است
عرصه سينماى مهدويت و معناگرا هستيد نقاط ضعف سينماى ايران را در زمينه ساخت فيلم مهدويت در چه مىبينيد؟
سينماى مهدويت را مىتوان به دو نوع تعبير كرد: يكى اينكه فيلمهايى هستند كه از واژههايى مانند: «امام زمان»، «مهدى»، «انتظار»، «عدالت» و ... سرشار باشد و در آنها حرف از صاحبالزمان (ع) به ميان آيد؛ به نظر من اينها اگر چه ظاهرى از فيلم مهدوى مىتواند داشته باشند، اما باور من اين است كه هر اثرى، چه در سينما و چه در ساير عرصههاى هنر را كه اصرار به گسترش عدالت، پاكى و درستى و آيندهنگرى با بهرهگيرى از گذشته و امروز داشته باشد، در قالب فيلمهاى مهدوى مىتوان قلمداد كرد و مىتوان براى آنها ارج و جايگاه قائل شد. تصور من بر اين است كه يك فيلمساز هاليوودى هم مىتواند با ساخت فيلم مناسب در اين جايگاه قرار گيرد؛ اين گونه نيست كه در كشور ما كه تعلقات اين چنينى دارند فقط و فقط فيلم مهدوى ساخته و پرداخته مىشود. من معتقدم فيلمساز اروپايى كه بر ناگوارىهاى سرزمين خودش و اجتماعى پيرامون خود بر مىشورد و عدالت و پاكى را آرزو مىكند، اشاره به يك جايگاه پاك و آينده اميدوار دارد، او هم در اين راستا قرار مىگيرد؛ پس حوزه مهدويت فقط و فقط در ميان ما شيعيان مطرح نيست بلكه اين يك امر فطرى است، كه انسانها عدالتجو هستند و اميد به آينده خوب دارند.
\* با تشكر از توضيحاتى كه ارائه كرديد، سؤال ديگر را اين گونه مطرح مىكنم، با توجه به تجربيات جديدى كه در روند ساخت اين سريال كسب كردهايد فكر مىكنيد چه مشكلاتى بر سر راه ساخت اين چنين فيلمهايى قرار دارد؟
كشور ما براى سينما و تلويزيون سرمايهگذارى نمىكند. از طرفى انقلاب ما فرهنگى است و انصاف حكم مىكند كه فرهنگ محورى در بين تمامى حوزهها صورت پذيرد؛ به عبارتى فرهنگ انقلاب را بگذاريم وسط و ساير حوزهها از آن تغذيه كنند، ولى ظاهراً اين گونه است كه سرمايههاى كشور در ساير حوزهها هزينه مىشود و آنچه در انتها مىماند به فرهنگ اختصاص مىيابد. از اين تتمه سرمايه، بخشى به سينما و تلويزيون اختصاص مىيابد. شايد به همين دليل باشد كه اين گونه آثار كم ساخته مىشوند. دوستان هنرمند در اين حوزهها كمتر وارد شدند و به همين دليل سينماى ما در اين حوزه فقير است، هم به لحاظ تكنيك و هم به لحاظ اينكه مخاطب خود را بر اين باور بنشانيم كه بتواند تماشاگر اين گونه آثار باشد. بايد يك ممارست همه جانبه در شوق برانگيزى داشته باشيم كه هم سازندگان اين گونه آثار و هم بينندگان اينگونه آثار بر سر سفره بنشانيم و بگويد مىتوان از اين دست آثار توليد كرد و لذت برد و از زيبايى و غناى آن بهرهمند شد. اميد داريم كه در آينده اين اتفاق رخ دهد، اگر چه در گذشته كم بوده يا نبوده. ما يك سفره بسيار گستردهاى به نام شاهنامه داريم به همان نسبتى كه بر سر سفره انتظار و مهدويت ننشستهايم، در حوزه سينما و تلويزيون هم بر سر سفره فردوسى و شاهنامه ننشستيم؛ اين بىتوجهى ما را از دو بال محروم كرده يكى درخشندگى نياكان و ديگرى از افق روشن آينده، كه در چنين شرايطى، انتظار پرواز نبايد داشت.
\* تا كنون فيلمهاى اندكى در حوزه مهدويت ساخته شده، به نظر شما كدام فيلم برترين است و به هدف نزديكتر است؟
با آن تعريفى كه بنده قبلًا از فيلم مهدويت ارائه كردم، خيلى از آثار را مىتوان در اين جايگاه اسم برد فيلم «آژانس شيشهاى» يك فيلم مهدوى است، هر اثرى كه اصرار بر عدالتخواهى و عدالتجويى داشته باشد و آينده پاكى را آرزو كند، به نظر من فيلم مهدوى است، ولى اينكه حالا اسمهايى يا الفاظ و واژههايى در صورت ظاهر يك فيلم مىتواند در اين جايگاه قرار گيرد، بايد بگويم خير اين گونه نبوده است.
ما بايد روح مهدويت را در متن جامعه و غوغاى زندگى و تمدن جستجو كنيم. سينماى ايران در مجموع به غير از خط زدن بعضى فيلمها كه مختص گيشه ساخته مىشود، سينماى پاكى است و در عين حال پوك؛ يعنى پاكى پوك، يك پاكى جهتدار و منبعث از يك معرفت بزرگ نيست.
من آرزو مىكنم اين ضعفها كه عمدتاً ضعف نگرش و انديشه است برطرف گردد و سينماگران قوى پا به عرصه ساخت آثار متفكرانه بگذارند. ما به لحاظ تكنولوژى سينمايى فقير هستيم، علت آن نيز مشخص است ما چه بخواهيم و چه نخواهيم با مردم مواجه هستيم و در ميان آنان به سر مىبريم؛ اگر اثرى نتواند با مردم ارتباط برقرار كند خاك خواهد خورد.
\* به عنوان آخرين سؤال، لطفاً آخرين وضعيت اثر اخيرتان را توضيح دهيد و بفرماييد كه خوانندگان چه زمانى شاهد پخش آن خواهند بود؟
سريال مراحل تدوين، دوبله و موسيقى را طى مىكند ولى پيش از آن اصرار داريم كه دو بخش سينمايى از اين سريال تهيه كنيم، يكى بخش اساطير رستم و اسفنديار و ديگرى مقطعى كه در اين اثر به زندگى حضرت امير (ع) در صدر اسلام پرداختهام. و بنا داريم اين دو اثر را به جشنواره فيلم فجر ارائه كنم. از طرفى تمام سعى ما اين است كه در نيمه اول سال ٨٥ آماده پخش شود، لذا با سختى و سرعت تمام در حال تدوين آن هستيم. اميدوارم مردم در داخل و خارج كشور بتوانند با اين اثر ارتباط خوبى برقرار كنند و خاطره خوبى در ذهن مردم باقى بگذارد.
\* از فرصتى كه در اختيار ما قرار داديد، متشكريم.