١. حسادت‌جويى و برترى طلبى: يهود، خود را قوم (ملت) برگزيده خدا پنداشته و نسبت به حق سرورى، رهبرى و پيامبرى، خود را از ديگران (غير يهود) سزاوارتر مى‌داند. آنان به آمدن پيامبرى جديد وعده داده شده بودند و هنگامى كه مشركان با آنان به مبارزه پرداختند، [يهود] به آنان وعده بعثت [او را] مى‌دادند، كه پيامبرى برانگيخته خواهد شد كه همراه او با شما خواهيم جنگيد [و شما را خواهيم كشت‌] مانند كشتار اقوام «عاد» و «ارم»؛ اما چون پيامبر جديد آشكار شد ولى از غير نسل داوود (ع) بود، سينه‌هايشان تنگ شد و كينه در جان‌هايشان به حركت درآمد و آغاز به مكر عليه پيامبر اكرم (ص) كردند. خداوند متعال مى‌فرمايد:

و هنگامى كه از جانب خداوند كتابى كه مؤيد آنچه نزد آنان است، برايشان آمد، و از ديرباز [در انتظار آن‌] بر كسانى كه كافر شده بودند، پيروزى مى‌جستند؛ ولى همين كه آنچه [كه وصفش‌] را مى‌شناختند برايشان آمد، آن را انكار كردند. پس لعنت خدا بر كافران باد.[١]

و آنچه بر كينه آنان عليه اسلام و مسلمانان افزود، سرعت انتشار اين دين، و گرد آمدن مردم حول رسول خدا (ص) بود. آنان درك كردند كه اين دين رقيب خطرناكى براى يهوديت و محورى براى رهبرى معنوى جزيرةالعرب خواهد بود.

٢. سرشت ناپاك: يهود، همواره تظاهر به مهربانى و شفقت و امانتدارى مى‌نمايند در صورتى كه آنان به محض آنكه فرصتى به دست آورند به وحشيانى درنده تبديل مى‌شوند. [دليل‌] اين ويژگى روانى نزد مردمان بسيارى ناشناخته بود، تا اينكه قرآن (حكيم) نزول يافت و از ريشه‌هاى اين [صفت‌] پرده برداشت و آن خصلت را تبيين نمود، تا مسلمانان، جزم و احتياط خود را در برخورد با آنان به كار گيرند.

تعدادى از آيات قرآنى كه از درون يهود پرده برداشته است، عبارتند از اين آيات:

و [عده‌اى از اهل كتاب‌] بر خدا دروغ مى‌بندند، با اينكه خودشان هم مى‌دانند.[٢]

پذيرا و شنواى دروغ هستند [و] بسيار مال حرام مى‌خورند.[٣]

و [آنان‌] پيامبران را بناحق مى‌كشتند.[٤]

و هرگز نه اين بود كه [يهود] هرگاه پيمانى بستند، گروهى از ايشان آن را دور افكندند؟[٥]

هر بار كه آتشى براى پيكار افروختند، خدا آن را خاموش ساخت. و در زمين براى فساد مى‌كوشند، و خدا مفسدان را دوست نمى‌دارد.[٦]

[آنان گفتند:] در مورد كسانى كه كتاب آسمانى دارند، راهى عليه ما نيست.[٧]

و [به سبب‌] ربا گرفتنشان- با آنكه از آن نهى شده بودند- و به ناروا مال مردم خوردنشان.[٨]

بنابراين جنگ خود را با قرآن كريم و با جبرئيل (ع) كه اين آيات را بر پيامبر اكرم (ص) فرو آورده بود، علنى ساختند.

خداوند متعال مى‌فرمايد:

بگو: كسى كه دشمن جبرئيل است [در واقع دشمن خداست‌] چرا كه او به فرمان خدا قرآن را بر قلبت نازل كرده است، در حالى كه مؤيد [كتاب‌هاى آسمانى‌] پيش از آن و هدايت و بشارتى براى مؤمنان است.[٩]

و طبرى مى‌گويد: «اهل علم، جملگى بر تأويل اين آيه اتفاق نظر دارند كه اين آيه در جواب يهود بنى‌اسرائيل نازل گرديد زيرا جبرئيل را دشمن خود و ميكائيل را دوست خود مى‌پنداشتند.» و دليل دشمنى آنها با جبرئيل، آن بود كه او پيامبر (ص) را از اسرارشان آگاه مى‌ساخت و او در بر دارنده هر عذابى بود.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطانُ عَنْها فَأَخْرَجَهُما مِمَّا كانا فِيهِ. سوره بقره (٢)، آيه ٣٦.

[٢]. وَ قُلْنَا اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَ لَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَ مَتاعٌ إِلى‌ حِينٍ. همان.

[٣]. قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْها جَمِيعاً فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً فَمَنْ تَبِعَ هُدايَ فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ\* وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ. سوره بقره (٢)، آيه ٣٨ و ٣٩.

[٤]. يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَ أَوْفُوا بِعَهْدِي أُوفِ بِعَهْدِكُمْ وَ إِيَّايَ فَارْهَبُونِ\* وَ آمِنُوا بِما أَنْزَلْتُ مُصَدِّقاً لِما مَعَكُمْ وَ لا تَكُونُوا أَوَّلَ كافِرٍ بِهِ وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا وَ إِيَّايَ فَاتَّقُونِ\* وَ لا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْباطِلِ وَ تَكْتُمُوا الْحَقَّ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ. سوره بقره (٢)، آيه ٤٠ و ٤١ و ٤٢.

[٥]. وَ لَمَّا جاءَهُمْ كِتابٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِما مَعَهُمْ وَ كانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَمَّا جاءَهُمْ ما عَرَفُوا كَفَرُوا بِهِ فَلَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْكافِرِينَ. سوره بقره (٢)، آيه ٨٩.

[٦]. وَ يَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ. سوره آل عمران (٣)، آيه ٧٥.

[٧]. سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ. سوره مائده (٥)، آيه ٤٢.

[٨]. وَ يَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ الْحَقِّ. سوره بقره (٢)، آيه ٦١.

[٩]. أَ وَ كُلَّما عاهَدُوا عَهْداً نَبَذَهُ فَرِيقٌ مِنْهُمْ. سوره بقره (٢)، آيه ١٠٠.

[١٠]. كُلَّما أَوْقَدُوا ناراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ وَ يَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَساداً وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ. سوره مائده (٥)، آيه ٦٤.

[١١]. لَيْسَ عَلَيْنا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ. سوره آل عمران (٣)، آيه ٧٥.

[١٢]. وَ أَخْذِهِمُ الرِّبَوا وَ قَدْ نُهُوا عَنْهُ وَ أَكْلِهِمْ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ. سوره نساء (٤)، آيه ١٦١.

[١٣]. قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى‌ قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ وَ هُدىً وَ بُشْرى‌ لِلْمُؤْمِنِينَ. سوره بقره (٢)، آيه ٩٧.

١٤. ابن كثير، تفسير القرآن العظيم، ج ١، ص ١٢٩.