حداقل فرايض، ستون فقرات دين است كه دين بدون آن‌ها كم‌كم فرو مى‌پاشد، و مسيحيت در غرب هم اكنون دچار چنين سرنوشتى شده است. دينى را كه اناجيل و متون مقدس كنونى مسيحيت ارائه مى‌دهند بيشتر مطالبى نظرى هستند و در دين مسيحيت، دستورالعمل‌هاى جزئى و دقيق براى چگونه زيستن وجود ندارند. يك مسيحى مؤمن اگر بخواهد به جاى «دِير» و «كليسا» در اجتماع و خانواده زندگى كند با مشكلات خاصى روبه‌روست، زيرا نگاه اين دين به اصل زندگى متأهلى و روابط زناشويى مثبت نيست و تأكيد مسيحيت بيشتر بر تجرد و انزواست. اگر يك مسيحى بخواهد براى درس خواندن و تحصيل مسافرت كند و يا در مقام تربيت فرزند واقع شود و يا در ساير عرصه‌هاى عملى زندگى قرار گيرد، در آموزه‌ها و گزاره‌هاى درون دينى متون مقدّس مسيحيت، نمى‌تواند احكام عملى خاصى راجع به دقايق اين امور به دست آورد.

ولى در آيين تشيع، اين ويژگى منحصر به فرد وجود دارد كه به صورتى بسيار دقيق، درباره همه مسائل و حيطه‌هاى جزئى زندگى انسان احكامى وارد شده‌اند. البته ناگفته نماند كه اين دستورالعمل‌ها واجب نيستند و هر كس بنا به ميزان انگيزه و شوق خود، مختار است آن‌ها را انجام دهد اما براى همه ابعاد انديشه و عمل، پيشنهاداتى وجود دارند. براى مثال، حتى براى نحوه انديشيدن، كه اكنون به عنوان «تكنولوژى فكر» مطرح است و تازه علمى بودن آن به تازگى در علم «روان‌شناسى» كشف شده، دستورالعمل‌هاى ويژه و مدوّنى در شريعت مستغنى تشيع وجود دارد. شايد بتوان ادعا كرد كه اين نكته از ويژگى‌هاى منحصر به فرد تشيع است و حتى ساير مذاهبِ درون دينى اسلام به خاطر اكتفا نمودن به سنت پيامبر (ص) و محروميت از سنت معصومان (ع) واجد چنين شريعت غنى و گسترده‌اى نيستند. مسلم است آيينى كه مى‌تواند در تمامى لحظه‌هاى زندگى عملى انسان حضور داشته باشد و با عقل و منطق هماهنگ باشد، جلوى احساس تنهايى و پوچى انسان را در دنيا مى‌گيرد. ناگفته نماند كه اين احساس و بخصوص بى تفاوتى نسبت به هه چيز، در بين جوانان اتريشى خيلى زياد است.

اگر در اناجيل و متون دينى مسيحيت بر مهرورزى و گذشت تأكيد مى‌شود، قالب دقيق چگونگى اين توصيه‌ها بيان نمى‌گردد و افراد ممكن است در مرحله عمل و اجراى اين توصيه‌ها به جهالت دچار شوند. در اتريش، فرق ظاهرى يك كاتوليك معتقد با يك شهروند غير معتقد، به حضور او در كليسا در روز يكشنبه و يا بعضى مواقع ديگر محدود مى‌شود و نمى‌توان در عمل، فرق چندانى بين آنان گذاشت. ولى مطلبى كه حايز اهميت است اين است كه اگر يك فرد شيعه به صورت بسيار جدى اهل عمل به همه دستورات دينى، اعم از واجب و مستحب و مكروه و حرام باشد، حتى در بيشتر اعمال روزمره و عادى زندگى خود نيز مى‌تواند به صورتى متفاوت عمل كند و حتى اگر بخواهد و انگيزه داشته باشد، براى نحوه غذاخوردن و توفيق بيشتر در استفاده از امكانات نيز چندين دستورالعمل وجود دارند.

ما در اتريش وقتى مى‌خواستيم به شريعت اسلام عمل كنيم، حضور دين را در جنبه‌هاى گوناگون زندگى به خوبى احساس مى‌كرديم و به دليل اينكه در اسلام- مثلًا- از شركت در جلساتى كه شراب خورده مى‌شود و خوردن گوشت خوك و غذاهاى غير حلال منع شده است، رفت و آمد هايمان با دوستان و اقوام غير مسلمان محدود مى‌شدند و رفتار ما از طرف آن‌ها شديداً مورد انتقاد قرار مى‌گرفت. با اين وجود، من حُسن و فايده تك تك اين احكام را با وجود خودم لمس كردم. قابل ذكر است كه مصرف بى‌رويه شراب و گوشت خوك جزو مشكلات بزرگ جوامع غرب به حساب مى‌آيد و براى عوارض آن، مثل الكُليسم (اعتياد به شراب)، سرطان و تصادف‌هاى ناگوار تا به حال راه حلى جز ترك مطلق ارائه نشده است.

در غرب، عمل كردن به شريعتى كه در جاى جاى زندگى روزمره حضور دارد دشوار است، ولى در اين دشوارى‌ها، حضور خداوند تجربه مى‌شود و حسن تقرّب و ارتباط و محبت به او در عمل ظاهر مى‌گردد. در شريعت مقدس علوى و محمدى (ص) حركت به سوى كمال و معنويت با به جاى آوردن احكام شرع وعبوديت آغاز مى‌شود و عمل به شريعت نقطه آغاز سير و سلوك عارفانه است. در مذهب تشى، اركان مسلمانى، محبت و معرفت به خدا و پيامبر و فاطمه زهرا و دوازده معصوم (ع) از راه اجراى اعمال شرع تعريف مى‌شود و انسان بدون به جاى آوردن فرايض و مستحبات فقه شيعى نمى‌تواند در وادى محبت و اعتقاد و ايمان و عرفان، ثابت قدم بماند.

گفت‌وگو با خانم نرگس شهرابى (اودوليامونيس) اهل آمريكا

\* خانم اودوليا مونيس ضمن عرض سلام و تشكر، بفرماييد مليت شما چيست و انگيزه‌تان براى تشرف به مذهب تشيع چه بوده است؟

با سلام، ارتباطى كه با شيعيان مقيم آمريكا داشتم و بعد از آن، مسافرت به ايران و ارتباط نزديك با شيعيان ايران سبب آشنايى من با اسلام و مذهب تشيع شد. من با تحقيقاتى كه درباره اسلام كردم و آن را با مسيحيت مقايسه نمودم، به اين مطلب پى بردم كه در اين مذهب، نقاط قابل توجهى وجود دارند. من چون مى‌دانستم كه خداوند همه جا هست به اميد او به ايران آمدم. در رسانه‌هاى غربى و دستگاه‌هاى تبليغاتى غرب، درباره اسلام و تشيع، تبليغات سوء فراوانى صورت مى‌پذيرد و چهره بسيار زشتى از اسلام و مسلمانان ارائه مى‌شود. ولى وقتى كه از نزديك با ايشان آشنا شدم، به اين نتيجه رسيدم كه آن تبليغات درست نبوده‌اند.

\* چه جاذبه‌ها و نقاط جالب توجهى از مذهب تشيع سبب جذب شما به اين دين شد؟

من اسلام را همان مسيحيت يافتم ولى مسيحيتى كه به استكمال رسيده و نقائص آن برطرف شده است.

در آئين مسيحيت، در مسائل جزئى و دستورالعمل‌هاى‌

---، موعود، ٢٠٥جلد، مؤسسة فرهنگى هنرى موعود عصر(عج) - تهران، چاپ: ١.