ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٤ - اطاعت از حق و شناخت امام

مبدأ و مقصد حكمت‌

سخنرانى آيت الله وحيد خراسانى‌

اطاعت از حق و شناخت امام‌

ادْعُ إِلى‌ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ.[١]

به راه پروردگارت با حكمت و موعظه حسنه و جدال احسن فرا بخوان.

دعوت بايد به راه پروردگار تعالى و به وسيله «حكمت» باشد، حال سؤال اين است كه راه پروردگار چيست، و حكمت چه مى‌باشد. بايد توجه داشته باشيم كه ذات مقدسى كه در كمال و جمال بى‌منتهاست مى‌فرمايد:

يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً وَ ما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ.[٢]

او به هر كه بخواهد حكمت را مى‌دهد و به هر كس حكمت داده شود به درستى خير كثير به او عطا شده است و جز صاحبان خرد متذكر نمى‌شوند.

اين آيه نشان مى‌دهد كه حكمت به هر كسى داده نمى‌شود بلكه صرفاً به اشخاص خاصى كه خداوند با اختيار خود برگزيده داده مى‌شود. و خدايى كه بسيار در نزد او اندك است اندكى از حكمت را به «خير كثير» توصيف نموده است؛

امّا حكمت چيست؟ مرجع واقعى تفسير كلام الهى كه همان مفسرين شرعى كلام او هستند [معناى حكمت را براى ما شرح داده‌اند.]

در روايت شريفى از حضرت امام صادق (ع) نقل شده است كه درباره اين فرموده خداوند تبارك تعالى: «هركس به او حكمت داده شود محققاً خير كثيرى به او داده شده است» مى‌فرمايد:

[حكمت‌] همان اطاعت خداوند و معرفت امام است.[٣]

مجلس ما مجلس خطابه نيست و شما بحمدالله از اهل علم هستيد و آنچه براى ما مهم است، اين است كه در اين مقوله با تفقه در آيات و روايات آنچه از كتاب و سنت قابل فهم است را دريابيم. حكمت، اين فرموده خداوند است كه مى‌فرمايد؛

هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ.[٤]

اوست خدايى كه پيامبران را در ميان امت‌ها و از خود آنها فرستاد تا آيات الهى را بر ايشان بخوانند و آنها را تزكيه نمايند و كتاب و حكمت را به آنها بياموزند.

دقت در فهم قرآن و حديث ما را به اين نتيجه‌