كتاب ياد شده يكى از آخرين آثار منتشر شده مؤسسه فرهنگى موعود است كه در آستانه نيمه شعبان تقديم همه منتظران موعود شده است. در مقدمه اين كتاب در زمينه ضرورت نگارش آن چنين مى خوانيم:

در آموزه هاى اسلامى «معرفت امام» از اهميت و جايگاه ويژه اى برخوردار بوده و در سخنان پيامبر گرامى اسلام (ص) و امامان معصوم (ع) تأكيد فراوانى برآن شده است؛ تا آنجا كه براساس روايات متواترى كه از طريق شيعه و اهل سنت نقل شده، نشناختن امام زمان و عدم معرفت نسبت به او، برابر با مردن در عصر جاهليت (عصر كفر و شرك) دانسته شده است.[١]

با توجه به آنچه گذشت، در اين دوران كه عصر امامت آخرين حجت خدا، امام مهدى (ع) است، شناخت آن حضرت برهمگان لازم بوده و ضرورى است كه اهل ايمان همه تلاش خود را براى گسترش و تعميق معرفت خود نسبت به ايشان به كار گيرند.

پرسشى كه در اينجا مطرح مى شود اين است كه اين معرفت چه دامنه و گستره اى دارد و چه موضوعاتى را شامل مى شود؟

در پاسخ به اين پرسش بايد گفت: شخصيت و ابعاد مختلف وجود حضرت صاحب الامر (ع) را از دو ديدگاه مى توان مورد بررسى قرار داد:

١. ديدگاه كلامى- تاريخى‌

در اين ديدگاه به طور عمده دو بعد از ابعاد شخصيت و زندگانى امام مهدى (ع) مورد توجه قرار مى گيرد: نخست اين كه آن حضرت، حجت خدا، تداوم بخش سلسله حجت هاى الهى و دوازدهمين امام معصوم از تبار امامان معصوم شيعه (ع) است كه در حال حاضر در غيبت به سر مى برند؛ دوم اين كه ايشان شخصيتى است تاريخى، كه در مقطع زمانى معينى از پدر و مادر مشخصى به دنيا آمده، حوادث متعددى را پشت سر گذاشته، با انسان هاى مختلفى درارتباط بوده و منشأ رويدادها و تحولات مختلفى در عصر غيبت صغرا بوده اند.

براين اساس، در بيشتر كتاب هايى كه با ديدگاه كلامى- تاريخى به بررسى شخصيت و ابعاد وجودى امام مهدى (ع) پرداخته اند با سرفصل هاى مشابهى روبه رو مى شويم كه برخى از مهم ترين آنها به قرار زير است:

١. لزوم وجود حجت الهى در هر عصر؛

٢. اثبات ولادت؛

٣. دلايل امامت؛

٤. ويژگى هاى شخصى؛

٥. فلسفه غيبت؛

٦. نواب خاص؛

٧. راز طول عمر؛

٨. معجزات؛

٩. توقيعات (پيام ها)؛

١٠. نشانه هاى ظهور آن حضرت و ....

٢. ديدگاه فرهنگى- اجتماعى‌

اين ديدگاه ضمن پذيرش همه مبانى و اصولى كه در ديدگاه كلامى- تاريخى در زمينه تولد، غيبت و ظهور آخرين حجت الهى، حضرت مهدى (ع) پذيرفته شده و براساس براهين و شواهد قطعى و ترديدناپذير عقلى و نقلى به اثبات رسيده، امام (ع) را به عنوان حجت خدا بربندگان و امامى كه در عصر حاضر نيز همه اهل ايمان وظايف و تكاليف مشخصى در برابر او دارند، مورد توجه قرار داده و در پى اين است كه موضوع مهدويت و انتظار را به عنوان مبنايى براى پى ريزى كليه مناسبات فرهنگى، سياسى و اقتصادى مسلمانان در عصر غيبت؛ طرحى براى رهايى جوامع اسلامى از تارهاى درهم تنبيده فرهنگ و مدنيت مغرب زمين و راهكارى براى گذر همه اهل ايمان از فتنه ها و آشوب هاى آخرالزمان مطرح سازد.[٢]

نگارنده اين كتاب، اهداف متعددى را در تأليف اثر خود مورد توجه قرار داده كه مهم ترين آنها عبارت اند از:

١. ارائه اثرى جامع در زمينه مهم ترين موضوعات و مسائلى كه در حوزه مباحث مهدوى مطرح بوده و در حال حاضر مورد توجه عموم مردم، به ويژه اقشار تحصيل كرده، اعم از طلاب، دانشجويان و دانش پژوهان قرار گرفته است.