از فرزندان من در آخرالزمان مردى ظهور مى كند كه رنگ [صورتش‌] سفيد متمايل به سرخى و سينه اش فراخ و ران هايش ستبر و شانه هايش قوى است و در پشتش دو خال است، يكى به رنگ پوستش و ديگرى مشابه خال پيامبر اكرم (ص).

امام رضا (ع) نيز در بيان صفات و ويژگى هاى امام عصر (ع) مى فرمايد:

إنَّ القائِمَ هُوَ الذَّى إذا خَرَجَ كانَ فى سِنِّ الشُّيوُخِ وَ مَنْظَرِ الشباب، قوِيّاً فى بَدَنِه حَتّى لَوْ مَدَّ يدَهُ إلى أعْظَمِ شَجَرَة عَلى وَجْهِ الأرْضِ لَقَلَعَها و لَوْصاحَ بَيْنَ الجِبالِ لَتَدَكْدَكَتْ صُخُوُرها.[٢]

قائم كسى است كه در سن پيرمردان و با چهره جوانان قيام كند و نيرومند باشد تا بدانجا كه اگر دستش را به بزرگ ترين درخت روى زمين دراز كند آن را از جاى بركند و اگر بين كوه ها فرياد برآورد صخره هاى آن فروپاشد.

آن حضرت در روايت ديگرى، در پاسخ اباصلت هروى كه از ايشان مى پرسد: «نشانه هاى قائم شما به هنگام ظهور چيست؟» مى فرمايد:

عَلامَتُهُ أنْ يكُونَ شَيْخَ السِّنِّ، شابَّ المَنْظَرِ، حَتّى أنَّ النّاظِرَ إِلَيهِ لَيَحْسَبَهُ ابْنَ أرْبَعينَ سَنَة أوْ دُونَها و إنَّ مِن عَلاماتِه أَنْ لايَهْرَمَ بِمُرُورِ الأَيّامِ وَ الليَّالىَ حَتّى يأتِيَهُ أجَلُهُ.[٣]

نشانه اش اين است كه در سن پيرى است ولى منظرش جوان است به گونه اى كه بيننده مى پندارد چهل ساله و يا كمتر از آن است و نشانه ديگرش آن است كه به گذشت شب و روز پير نشود تا آنكه اجَلش فرا رسد.

امام صادق (ع) نيز آن حضرت را اين گونه توصيف مى كند:

لَيْسَ بالطَّويل الشّامِخِ وَلا بالقَصيرِ اللّازقِ بَلْ مَرْبُوعُ القامَة، مُدَوَّرُ الهامَّة، واسِعُ الصَّدْرِ، صَلتُ الجَبينِ، مَقْروُنُ الحاجِبَيْنِ، عَلى خَدِّهِ الأَيَمنِ خال «كأَنَّهُ فُتاتُ المِسْكِ عَلى رَضْراضَة العَنَبرِ.[٤]

ميانه بالا، نه بسيار بلند قد و نه بسيار كوتاه قد، صورتى گرد، سينه اى فراخ، پيشانى سفيد، ابروانى به هم پيوسته، خالى به گونه راستش، چون دانه مشك كه بر قطعه عنبر سائيده باشد.

ابراهيم بن مهزيار نيز كه به شرف ملاقات امام مهدى (ع) رسيده است، در بيان خصال آن امام مى گويد:

او جوانى نورس و نورانى و سپيد پيشانى بود با ابروانى گشاده و گونه ها و بينى كشيده و قامتى بلند و نيكو چون شاخه سرو و گويا پيشانى اش ستاره اى درخشان بود و برگونه راستش خالى بود كه مانند مشك و عنبر برصفحه اى نقره اى مى درخشيد و بر سرش گيسوانى پرپشت و سياه و افشان بود كه روى گوشش را پوشانده بود و سيمايى داشت كه هيچ چشمى برازنده تر و زيباتر و با طمأنينه تر و باحياتر از آن نديده است.[٥]

خصال روحى‌

در مورد سجايا و مكارم اخلاقى امام مهدى (ع) نيز روايات متعددى از طريق شيعه و اهل سنت نقل شده است كه در اينجا به برخى از آنها اشاره مى كنيم:

٢- ١. «ابن حماد» در كتاب خود از يكى از راويان اهل سنت در مورد ويژگى هاى امام مهدى (ع) چنين نقل مى كند:

عَلامَة المَهدِىّ أن يكُوَن شَديداً عَلَى العُمّالِ جواداً بِالمالِ رَحيماً بِالمَساكِين.[٦]

نشانه مهدى اين است كه بر كارگزاران [دولت خويش‌] سخت گير، بسيار بخشنده و با مستمندان مهربان است.

٢- ٢. امام صادق (ع) نيز در پاسخ اين پرسش كه امام (ع) چگونه شناخته مى شود، مى فرمايد:

بالسَّكينة و الوَقارِ [...] وَ تَعرِفُهُ بِالحَلالِ و الحَرامِ وَ بِحاجة النّاسِ إلَيهِ و لايَحْتاجُ إلى أَحَدٍ.[٧]

[امام را] با آرامش و وقار [...] و نيز با حلال و حرام و نيازمندى مردم به او، در صورتى كه او خود به هيچ كس نياز ندارد [مى توان شناخت‌].

٣. امام رضا (ع) در بيان ويژگى كلى امامان معصوم (ع)، سخنان ارزشمندى دارند، كه براساس آن مى توان به توصيف امام مهدى (ع) نيز پرداخت، آن حضرت مى فرمايد:

يكونُ أَوْلى بِالنّاسِ من أَنْفُسِهِمْ، و أَشفَقَ عَلَيْهِمْ مِنْ آبائِهِمْ و أمَّهاتِهِمْ و يكُونُ أشَدَّ النّاسِ تَواضُعاًللّهِ عزّوجلّ، و يكوُنُ آخَذَ النّاسِ بِما يأمرُ بِهِ و أَكَفَّ النّاسِ عَمّا ينهى عَنُه.[٨]

او به مردم از خودشان سزاتر و از پدران و مادرانشان براى آنها دل سوزتر است. او از همه مردم در برابر خدا متواضع تر، و در عمل به آنچه خود بدان فرمان مى دهد، سخت كوش تر، و در دورى گزيدن از آنچه كه خود از آن نهى مى كند، خوددارتر است.

٤. آن حضرت در ادامه مى فرمايد: