ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٨ - احتمال سوم
كسوف خورشيد در روز سيزدهم يا چهاردهم ماه رمضان و خسوف ماه در بيست و پنجم همان ماه است.
علت پديد آمدن اين دو نشانه پيش از ظهور كه خلاف روال عادى بوده و از اول خلقت آدم تا آن زمان نمونهاش ديده نشده، از اين قرار است:
الف) رسوخ و عمق يافتن نظريه مهدويت و اعتقاد به حضرت در ميان تمام مسلمانان؛
ب) متوجه كردن مؤمنان مخلص به نزديكى ظهور.
«ثعلبه ازدى» از امام باقر (ع) نقل كرده كه فرمودند:
دو نشانه پيش از ظهور قائم (ع) خواهد بود: خورشيدگرفتگى در نيمه ماه رمضان و ماهگرفتگى در آخر آن.
به حضرت عرض كردم: يابن رسولالله خورشيد در انتهاى ماه كسوف مىكند و ماه در نيمه آن خسوف.
حضرت فرمودند:
خودم مىدانم چه مىگويم؛ اين دو نشانهاى است كه از زمان فرود آمدن آدم (از بهشت به زمين) سابقه نداشته است.[١]
«ورد بن زيد اسدى» برادر «كميت» هم از آن حضرت (ع) نقل كرده كه فرمودند:
پيش از اين امر (ظهور) ماه گرفتگى خواهد بود؛ كه پنج روز مانده (به انتهاى ماه) و خورشيد گرفتگى در روز پانزدهم كه هر دو در ماه رمضان خواهد بود و به اين ترتيب حساب منجمان به هم مىريزد.
ابوبصير هم از امام صادق (ع) نقل مىكند كه حضرت فرمودند:
نشانه قيام حضرت مهدى (ع) كسوف خورشيد در بيست و سوم يا چهاردهم ماه رمضان است.[٢]
خسوف ماه معمولًا به جهت قرار گرفتن زمين در ميان خورشيد و ماه رخ مىدهد كه زمان آن هم در نيمه ماههاى قمرى است. كسوف خوشيد هم غالباً زمانى مشاهده مىشود كه ماه بين زمين و خورشيد قرار گيرد و زمان آن
هم در آخر ماههاى قمرى است. چنين حادثهاى (كه دچار بدأ[٣] هم نخواهد شد) در زمانى غير از زمان عادى آن- بنا برگفته روايات- با فرض احتمالات زير ممكن مىشود:
احتمال اول:
اين قضيه معجزهگونه و از طريق يكى از اسباب و علل عادى (وناشناخته) انجام شود.
البته با اختلافى ساده و آن هم آگاهى ما از زمان وقوع آن است، كه البته طريقه حدوث اين اعجاز يا كيفيت شكلگيرى را نمىتوانيم تصور كنيم و همين قدر كافى است كه بدانيم اين معجزه انجام مىشود و آن هم معجزهاى كه از زمان هبوط حضرت آدم (ع) تا كنون سابقه نداشته است و لذا محاسبات ستارهشناسان را برهم مىزند.
احتمال دوم:
به واسطه ممانعت جسمى بزرگ رخ مىدهد.
ممكن است يكى از اشياء سرگردان در فضا (بنا بر گفته دانشمندان) به منظومه شمسى نزديك شده و با قرار گرفتن در مقابل خورشيد مانع رسيدن آفتاب به زمين شود و كسوف پس از ده روز پيش بيايد و همين شىء در اواخر ماه هم كه ماه به شكل هلال ديده مىشود در برابر آن قرار گيرد و بر حسب سرعت و حجم آن شىء خسوف كلى يا جزيى رخ دهد. از جمله نشانههايى كه براى ظهور ذكر شده است و بىارتباط با اين بخش از مطالب نيست اين است كه نور خورشيد از زمان طلوعش تا ٢٣ از روز ناپديد مىشود كه اين به جهت آن است كه شىء فضايى بين خورشيد و زمين قرار گرفته و به مدت ٢٣ از طول روز مانع رسيدن آفتاب[٤] به زمين مىشود كه بالطبع با كسوفى كه از يك تا سه ساعت طول مىكشد، متفاوت است.
احتمال سوم:
به جهت تغييرات درونى خود خورشيد.
تعبير علمى اين مطلب از اين قرار است كه ممكن است انفجارهاى عظيم يا تغييرات فيزيكى خاصى در خورشيد پديد آيد طورى كه مدت مشخصى