«آرى. شما حاضر به شنيدن سخن حق نيستيد؛ زيرا شكم‌هاى شما از غذاهاى حرام پر شده است. در نتيجه خداوند بر دل‌هاى شما مهر زده است (و هرگز حقايق را درك نمى‌كنيد.)»[١]

٢. در روايات ديگرى آمده است كه رابطه‌اى ميان خوردن غذاى حرام و عدم قبول نماز و روزه و عبادات وجود دارد؛ از جمله در حديثى از پيامبر اكرم (ص) مى‌خوانيم:

«هر كسى لقمه‌اى از غذاى حرام بخورد، تا چهل شب، نماز او قبول نمى‌شود و تا چهل روز دعاى او مستجاب نمى‌گردد و هر گوشتى كه از حرام برويد، آتش دوزخ براى آن سزاوارتر است و حتّى يك لقمه نيز باعث روييدن گوشت مى‌شود.»[٢]

بديهى است براى قبولى نماز، شرايط زيادى لازم است؛ از جمله حضور قلب و پاكى دل؛ امّا غذاى حرام، پاكى قلب و صفاى دل را از انسان مى‌گيرد؛

٣. در روايات متعدّد ديگرى از پيامبر اكرم (ص) و امامان معصوم (ع) آمده است: «كسى كه چهل روز گوشت را ترك كند، اخلاق او بد مى‌شود.»[٣]

از اين احاديث به خوبى استفاده مى‌شود كه در گوشت، مادّه‌اى است كه اگر براى مدّت طولانى از بدن انسان قطع شود، در روحيات و اخلاق او اثر مى‌گذارد و كج‌خلقى و بداخلاقى به بار مى‌آورد.

البتّه استفاده زياد از گوشت حيوانات نيز در بعضى از روايات مذموم شمرده شده؛ ولى از ترك آن براى مدّت طولانى نيز در بسيارى از روايات نهى شده است؛

٤. در روايات زيادى كه در كتاب «اطعمه و اشربه» آمده است، رابطه‌اى ميان بسيارى از غذاها و اخلاق خوب و بد، بيان گرديده؛ به عنوان نمونه:

در حديثى از رسول خدا (ص) مى‌خوانيم: «بر شما لازم است كه از زيت (زيت به معنى روغن زيتون است) استفاده كنيد؛ زيرا صفرا را از بين مى‌برد ... و اخلاق انسان را نيكو مى‌كند!»[٤]

٥. در حديثى از امام صادق (ع) مى‌خوانيم كه از كلام پيامبر (ص) چنين نقل مى‌كنند: «كسى كه دوست دارد خشم او كم شود، گوشت درّاج را بخورد.»[٥]

از اين تعبير به خوبى استفاده مى‌شود كه رابطه‌اى ميان تغذيه و خشم و بردبارى وجود دارد؛

٦. در روايت مشروحى از «تفسير عياشى» از امام صادق (ع) درباره اينكه چرا خداوند خون را حرام كرده است، نقل شده. ايشان مى‌فرمايند: «اينكه خداوند خوردن خون را حرام كرده، به خاطر آن است كه سبب جنون و سنگدلى و كمبود رأفت و مهربانى مى‌شود ... تا آنجا كه ممكن است فرزند يا پدر و مادرش را به قتل برساند.»

در بخش ديگرى از اين روايت مى‌فرمايند: «و امّا شراب، خداوند آن را به خاطر تأثير بد و فسادش حرام كرده است و فرمودند شخص دائم‌الخمر مانند بت‌پرست است، بدنش لرزان مى‌شود و شراب نور (معنويت) او را از بين مى‌برد و شخصيت او را متزلزل و ويران مى‌سازد!»[٦]

٧. در روايات متعدّدى كه در «كافى» درباره انگور آمده است، رابطه ميان خوردن انگور و برطرف شدن غم و اندوه ديده مى‌شود؛ از جمله در حديثى از امام صادق (ع) مى‌خوانيم: «يكى از پيامبران الهى از غم و اندوه (و افسردگى) به پيشگاه خداوند متعال شكايت كرد؛ خداوند متعال به او دستور داد كه انگور بخورد!»[٧]

اين حديث تأكيد بيشترى است بر مسئله ارتباط تغذيه با مسائل روحى و اخلاقى؛

٨. در احاديث متعدّدى نيز رابطه خوردن انار و از ميان رفتن وسوسه‌هاى شيطانى و به وجود آمدن نورانيت قلب ديده مى‌شود؛ از جمله در حديث معتبرى از امام صادق (ع) آمده است كه مى‌فرمودند: «كسى كه يك انار را ناشتا بخورد، چهل روز قلبش را نورانى مى‌كند.»[٨]

٩. در روايت متعدّدى در باب خوردن، تعبيراتى ديده مى‌شود كه همه نشانه ارتباط تغذيه با روحيات و مسائل اخلاقى است؛ از جمله در حديثى از رسول خدا (ص) مى‌خوانيم كه به جعفر (ابن ابى‌طالب) فرمودند: «اى جعفر! به بخور كه قلب را تقويت مى‌كند و ترسو را شجاع مى‌سازد.»[٩]

١٠. در بعضى از احاديث رابطه ميان غذاى اضافى و سنگدلى، قساوت و عدم پذيرش موعظه ديده مى‌شود؛ از جمله در كتاب «اعلام الدّين» از پيغمبر اكرم (ص) نقل شده است كه فرمودند: «از غذاى اضافى بپرهيزيد كه قلب را پر قساوت مى‌كند و از اطاعت حق تنبل مى‌سازد و گوش را از شنيدن موعظه كر مى‌نمايد.»

فضول الطّعام (غذاى اضافى) ممكن است اشاره به پرخورى باشد يا غذاهاى باقيمانده و فاسد شده و در هر حال از رابطه تغذيه و مسائل اخلاقى خبر مى‌دهد.

همين معنى در «بحارالانوار» از بعضى از راويان اهل سنّت از پيغمبر اكرم (ص) نقل شده است.[١٠]

از اين احاديث به خوبى استفاده مى‌شود كه غذاى اضافى سه پيامد سوء دارد: قساوت مى‌آورد: انسان را در انجام عبادات و طاعات تنبل‌