همچنين كلكى در اعتقادات هندوان جايگاه خاصّى دارد و تصاوير وى كه در هيبت مردى سوار بر اسب سفيد با شمشيرى كشيده است، در جاى جاى نگارگرى آنان يافت مى‌شود.[١] براساس آيين هندو، كلكى حكومت ناشايستگان را درهم مى شكند و حكومتى عالمگير، عدالت‌گستر و دين محور تشكيل مى‌دهد. از اين رو در كتاب «دداتك» آورده شده است:

دست حق درآيد و جانشين آخر محتاط ظهور كند و مشرق و مغرب عالم را بگيرد و همه جا خلايق را هدايت كند.[٢]

بودائيان و انديشه انتظار

موعودباورى در آيين بودا با مفهوم ميتريه‌maitreya گره خورده است. ميتريه در زبان سانسكريت به معناى مهربان است. اگرچه حضور و اهمّيت ميتريه در مكاتب گوناگون بودايى متفاوت است، امّا همگى آنها به آن معتقد مى‌باشند. اين موعود نجات‌بخش در نمادنگارى بودايى به شكل مردى در وضعيت نشسته، ولى آماده برخاستن به نمايش درمى‌آيد تا نمادى از قيام را تداعى كند.[٣] در يكى از كتاب‌هاى بودائيان كه به تاريخ «سريلانكا» مى‌پردازد، حوادث مربوط به قيام مطرح گرديده است:

پس از آنكه شاكيه مونى (بودا) به نيروانه بزرگ رسيد و جهان پاى به سراشيبى اجتماعى ... نهاد، پنج هزار سال پس از آخرين بودا، آفتاب آموزه‌هاى بودايى افول مى‌كند و طول عمر آدميان به ده سال فرو مى‌كاهد. در اين زمان، چرخه وارو مى گردد و زندگى متحوّل مى‌شود. تا آنجا كه متوسط عمر مردم به هشتادهزار سال مى‌رسد. با اين عمرهاى طولانى و زمينه مناسب براى تعاليم بودا، يك راهنما خواهد آمد. او براى مردم، رفاه و بهروزى مى‌آورد و آموزه‌هاى بودا را ترويج مى‌كند. آنگاه كه چنين فضايى بهشت گون فراهم آمد، ميتريه از آسمان ... نزول مى‌كند، بودايى خويش را به كمال مى‌رساند و دين را به فرهيختگان مى‌آموزد.[٤]

بنابر نقل برخى پژوهشگران، بودا نسب اين منجى آسمانى را به سيدخلايق دو جهان مى‌رساند و ثمرات قيام وى را اين چنين برمى‌شمارد:

پادشاهى دنيا به فرزند سيد خلايق دو جهان تمام شود. او كسى باشد كه بر كوه‌هاى مشرق و مغرب دنيا حكم براند و بر ابرها سوار شود و دين خدا يك دين شود و دين خدا زنده گردد؟[٥]

در هرحال، هم اكنون نيز در ميان مناطق بودايى‌نشين، به ويژه «چين» و «كُره» رويكرد گسترده‌اى نسبت به ميتريه وجود دارد.

زرتشتيان‌

در هزاره‌گرايى زرتشتيان و باور آنها در مورد موعود، انتظار ظهور سه منجى از نسل زرتشت مطرح است. اين اصلاح‌طلبان يكى پس از ديگرى در رأس هر هزاره ظهور كرده، جهان را پر از عدل خواهند نمود. هوشيدرو هزار سال پس از زرتشت، هوشيدرما، دوهزار سال پس از وى و سوشيانس يا سوشينت‌saoshiant سه هزار سال پس از پيامبر زرتشتيان، خواهند آمد و با ظهور سوشيانس جهان پايان خواهد يافت.[٦] سوشيانس در آيين زرتشت، جنگاور پيروز و عادل است كه رسالتى جهانى و عالمگير بر دوش دارد و با ريشه‌كن ساختن تباهى، جهانى نوبنياد مى‌كند:

از اين جهت، سوشينت است كه او به سراسر جهان سود خواهد