«برچيزى پشيمان نشدم، به اندازه پشيمانى‌ام بر اينكه چرا پياده به حجّ نرفتم؛ زيرا از رسول خدا (ص) شنيدم كه مى‌فرمودند: «هركس پياده حجّ خانه خدا را انجام دهد، خداوند براى او هفت هزار عمل نيك از حسنات حرم مى‌نويسد.» گفته شد: اى رسول خدا! منظور از حسنات حرم چيست؟ فرمودند: «هزار هزار حسنه.» و فرمودند: «فضيلت پياده حجّ گزاردن، مانند فضيلت ماه شب چهارده بر ساير ستارگان است.»[٢]

در روايتى ديگر، منظور از حسنات الحرم، صدهزار برابر شدن حسنه بيان شده است.[٣]

يك حجّ پياده برتر از هفتاد حجّ سواره‌

«وَ رُوِىَ أَنَّهُ مَا تَقَرَّبَ عَبْدٌ إِلَى اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِشَىْ‌ءٍ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنَ الْمَشْىِ إِلَى بَيْتِهِ الْحَرَامِ عَلَى الْقَدَمَيْنِ وَ إِنَّ الْحَجَّةَ الْوَاحِدَةَ تَعْدِلُ سَبْعِينَ حَجَّة؛[٤]

و روايت شده است كه هيچ بنده‌اى به وسيله‌اى محبوب‌تر نزد خدا، از پيمودن راه با پاى پياده به خانه محترمش، به او تقرّب نجسته است. همانا يك حجّ با پاى پياده، با هفتاد حجّ برابر است.»

تذكّر: همان‌گونه كه هر ركعت نماز در «مسجد الحرام» صد هزار برابر، نسبت به نماز در ساير مساجد پاداش دارد، عبادات وابسته به اين مسجد نيز، از فضيلت و ارزش والاترى برخودارند و از اين‌رو، در روايت براى بيان ثواب حجّ پياده، از تعبير «حسنات الحرم» استفاده شده است.

معانقه فرشتگان با حاجيان پياده‌

از امام صادق (ع) نقل شده است كه فرمودند:

«أَنَّ الْمَلَائِكَةَ يَقِفُونَ عَلَى طَرِيقِ مَكَّةَ يَتَلَقَّوْنَ الْحُجَّاجَ فَيُسَلِّمُونَ عَلَى أَهْلِ الْمَحَامِلِ وَ يُصَافِحُونَ أَصْحَابَ الرَّوَاحِلِ وَ يَعْتَنِقُونَ الْمُشَاةَ اعْتِنَاقاً؛[٥]

همانا فرشتگان بر راه «مكّه» مى‌ايستند و چون با حاجيان ملاقات كنند، بر حاجيان سواره‌اى كه سايبان دارند، سلام مى‌كنند و با كاروان‌هاى سواره [و بدون سايبان‌] مصافحه مى‌نمايند و با حجّاجى كه پياده آمده‌اند، معانقه مى‌كنند.»

طبق اين روايت نورانى، ميان حاجيانى كه سوار بر مركب و زير سايه‌بان محمل، وارد حرم مى‌شوند با آنان كه فقط سواره‌اند و آنان كه پياده مسير حجّ را طى مى‌كنند، تفاوت بسيارى است؛ از اين رو فرشتگان به گروه اوّل، تنها سلام مى‌دهند، با گروه دوم علاوه بر سلام، دست نيز مى‌دهند و با حاجيان پياده، علاوه بر سلام كردن و دست دادن، معانقه كرده، آنان را در آغوش مى‌گيرند كه اين اكرام فوق‌العادّه، نشانه شدّت عنايت فرشتگان بر حاجيان پياده و دليل برترى حجّ پياده بر حجّ سواره است.

ب. روايات فضيلت زيارت معصومان (ع) با پاى پياده و پاداش زيارت اميرالمؤمنين (ع) با پاى پياده‌

از امام صادق (ع) روايت شده است كه فرمودند:

«هركس پياده به زيارت حضرت اميرالمؤمنين (ع) برود، خداوند به عدد هر گامى كه برمى‌دارد، حجّى و عمره‌اى در نامه عملش بنويسد و اگر پياده نيز برگردد، به عدد هر گامى، دو حجّ و دو عمره در نامه عملش بنويسد.»[٦]

در اين روايت، به صراحت به برتر بودن زيارت با پاى پياده، چه در مسير رفت و چه بازگشت اشاره شده است.