ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٩ - گزارش (زير پوست جامعه عربستان)

او يكصد و سى ميليارد دلار (به اندازه ٨٥% بودجه سالانه كشور)، در ميان گروه‌هاى اجتماعى مختلف كه ناراضى بودند يا بيم نارضايى‌اشان مى‌رفت، پخش كرد. اين مبلغ عمدتاً در اختيار گروه‌هاى مذهبى، نيروهاى نظامى، دانشجويان و بيكاران قرار گرفت و بخشى از آن نيز صرف تأمين مسكن شد.

ارزيابى كارن هاوس از اين بذل و بخشش اضطرارى اين است:

در عربستان سعودىِ امروز، شايد بتوان با پول، مردم را منفعل كرد؛ امّا بعيد است بتوان وفادارى آنها را خريد و صد البتّه، امروز ديگر شاهد آن وفادارى‌اى كه زمانى سكّه‌هاى ملك عبدالعزيز در قبايل تابعه برمى انگيخت، نخواهيم بود.

كارن هاوس، سرانجام، جايگاه امروزِ عربستان سعودى را در جهان با اشاره به يك تمثيل، در چند جمله خلاصه مى‌كند:

عربستان سعودى مثل يك بچّه مدرسه‌اى پولدارِ نُنُر است كه عزيزكرده معلّم است؛ امّا سعى مى‌كند با خوش‌رقصى براى بچّه قلدرهاى مدرسه، وابستگى خود را به معلّم بپوشاند. ضمن آنكه به هر كارى دست مى‌زند تا عزيزكرده معلّم به نظر نيايد؛ امّا از اين هم مى‌ترسد كه مبادا معلّم به خاطر معاشرت او با دوستان ناباب، او را مؤاخذه كند. در نتيجه، اين موجود، نه احترامى برمى‌انگيزد و نه اعتمادى.

كتاب درباره عربستان، بازتاب گسترده‌اى در ميان پژوهشگران، سياست‌مداران و كارشناسان مسائل «خاورميانه» داشته است.

برژينسكى درباره اين كتاب نوشته است:

كتابى است كه بايد رهبران آينده سعودى آن را به دقّت بخوانند. اين كتاب، تضادّهاى اجتماعى عربستان و شكنندگى ساختار اجتماعى و سياسى آن را صريح و منصفانه بررسى مى‌كند. كتابى است واقعاً مهم و به جا، كه بايد به مطالب آن توجّه داشت.

پى‌نوشت‌ها:

گروه جامعه شناسى تاريخى انجمن جامعه شناسى ايران‌