ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧٣ - دعاى معروف ابوذر در آسمان ها
جبرئيل (ع) فرمود: بگو:
«اللَّهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُكَ بِأَنَّ لَكَ الْحَمْدَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْمَنَّانُ بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ أَنْ تُصَلِّىَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَجْعَلَ لِى مِمَّا أَنَا فِيهِ فَرَجاً وَ مَخْرَجا؛
خدايا! بدان جهت از تو مىخواهم كه حمد از آن توست، معبودى جز تو نيست، صاحب نعمت و پديد آورنده آسمانها و زمينى. اى صاحب جلالت و بزرگوارى! كه درود فرستى بر محمّد (ص) وآل محمّد و برايم فرج گشايشى قرار دهى از آنچه من در آنم.»
پس كاروان آمد و او را بيرون آورد.»[١]
دعاى معروف ابوذر در آسمانها
روزى ابوذر غفارى خدمت حضرت رسول (ص) آمد. جبرئيل در محضر پيامبر (ص) بود و با آن حضرت خلوت كرده بود. وقتى ابوذر آن دو را ديد، بازگشت و گفتوگوى آنها را قطع ننمود. جبرئيل به پيامبر (ص) گفت: اى محمّد (ص)! اين ابوذر بود كه از اينجا عبور كرد و بر ما سلام نكرد. اگر بر ما سلام مىكرد، جواب سلام او را مىداديم. اى محمّد (ص)! اين اباذر دعايى را مىخواند كه نزد اهل آسمان معروف مىباشد. آنگاه كه من به آسمان رفتم، آن دعا را از او بپرس.
هنگامى كه حضرت جبرئيل (ع) به آسمان رفت، ابوذر به حضور پيامبر (ص) آمد. حضرت به او فرمودند: «اى ابوذر! چرا آن هنگام كه از كنار ما عبور كردى، نزد ما نيامدى و سلام نكردى؟»
ابوذر گفت: گمان كردم كه كسى نزد شما براى امور شخصى با شما خلوت نموده است از اينرو نزد شما نيامدم.
پيامبر (ص) فرمودند: «او جبرئيل بود و گفت: اگر ابوذر بر ما سلام مىكرد، جواب سلام او را مىداديم.»
وقتى ابوذر دريافت كه او جبرئيل بود، بسيار متأثّر و پريشان گرديد و افسوس خورد كه چرا از توفيق سلام كردن بر جبرئيل محروم شده است. آنگاه رسول خدا (ص) به او فرمودند:
«آن دعايى كه مىخوانى، چيست كه جبرئيل به من خبر داد كه دعاى ابوذر در آسمانها نزد اهل آسمان معروف است؟»
ابوذر گفت: آرى. اى رسول خدا! من اين دعا را مىخوانم:
«اللَّهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُكَ الْأَمْنَ وَ الْإِيمَانَ بِكَ وَ التَّصْدِيقَ بِنَبِيِّكَ وَ الْعَافِيَةَ مِنْ جَمِيعِ الْبَلَاءِ وَ الشُّكْرَ عَلَى الْعَافِيَةِ وَ الْغِنَى عَنْ شِرَارِ النَّاس؛
خدايا! از درگاهت درخواست دارم امنيّت و ايمان به تو را و تصديق نمودن به پيامبرت و عافيت از همه بلاها و شكرگزارى در برابر عافيت و بىنيازى از مخلوقات بدت را.»[٢]
از امام جعفر صادق (ع) نقل شده كه سنّت است كه «دعاى ندبه» را در چهار عيد بخوانند؛ جمعه، عيد فطر، عيد قربان و عيد غدير. دعاى ندبه در سه كتاب ديده مىشود:
١. «مصباح الزائر» از علىّابن طاووس؛
٢. «مزار كبير» از شيخ محمّدبن المسهدى؛
٣. «مزار قديم» از شيخ ابوالفرج.
وجه تسميه دعاى ندبه اين است كه در سياق كلام دعا به آن اشاره شده و مىفرمايد:
«فَعَلَى الْأَطَايِبِ مِنْ أَهْلِ بَيْتِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِىٍّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَ آلِهِمَا فَلْيَبْكِ الْبَاكُونَ وَ إِيَّاهُمْ فَلْيَنْدُبِ النَّادِبُون؛
پس بر پاكان از خاندان نبوّت محمّد و على كه درود خدا بر آن دو بزگوار و آل اطهارش باد! بايد گريه كنند، گريه كنندگان و براى ايشان زارى و فغان نمايند، ندبه كنندگان.»[٣]
در دعاى ندبه مىخوانيم:
«وَ اجْعَلْ صَلَاتَنَا [صَلَوَاتِنَا] بِهِ مَقْبُولَةً وَ ذُنُوبَنَا بِهِ مَغْفُورَةً وَ دُعَائَنَا بِهِ مُسْتَجَاباً؛
به وسيله وجود مقدّس امام زمان (ع) نماز ما را مورد پذيرش قرار ده و گناهان ما را به شفاعت او ببخش و دعاى ما را مستجاب بفرما.»
اين امرى مسلّم است كه راه اطاعت و پيروى از ائمّه هدى (ع) و تمام طاعتهاى واجبه و نيكو و بااخلاص، مورد پذيرش حق تعالى قرار گرفته و مقبول مىگردد؛ همانطور كه در