امام صادق (ع) تضمين كرده است كه هر كس اين زيارت را به اين كيفيّت بخواند، زيارتش قبول، سعى‌اش مشكور، دعايش مستجاب، حاجتش روا و سلامش به محضر سيّدالشّهداء (ع) واصل گردد. آنگاه پس از آنكه پاداش زيارت عاشورا را هزار هزار حج، هزار هزار عمره و هزار هزار جهاد در محضر رسول خدا (ص) بيان مى‌كنند، مى‌فرمايند:

«اگر بتوانى در همه عمر، همه روزه اين زيارت را بخوانى، انجام بده، كه همه اين پاداش‌ها از آنِ تو خواهد بود.»

و در پايان مى‌فرمايند: «هرگاه تو را حاجتى پيش آيد، اين زيارت را با اين دعا بخوان و به اين وسيله به سوى خدا توجّه كن كه البتّه حاجتت برآورده مى‌شود و بى‌گمان خداوند خلف وعده نمى‌كند.»[٢]

با توجّه به نكات ياد شده، بر همه ما لازم است كه مشكلات خود را با توسّل به ائمّه اطهار (ع) و به خصوص از رهگذرِ مداومت بر زيارت عاشورا حل كنيم و از فيوضات بيكران اين زيارت غفلت نكنيم.

راه آسان‌

صحيح‌ترين، معتبرترين، كامل‌ترين و جامع‌ترين كيفيّت ختم زيارت عاشورا همان است كه از مصباح المتهجّد شيخ طوسى (ره) نقل كرديم؛ امّا براى كسانى كه مى‌خواهند همه روزه توفيق ختم زيارت عاشورا پيدا كنند، ولى زمان آنها براى چنين كارى كفاف نمى‌دهد، راه آسانى هست كه صاحب كتاب «الصّدف المشحون» با سلسله اسنادش از امام هادى (ع) روايت كرده است. بر اساس اين نقل، مى‌توان جمله لعن را يك‌بار خوانده، فقط جمله «اللّهمّ العنهم جميعاً» را صد بار گفت.

همچنين جمله سلام را يك بار خوانده، فقط جمله‌ «السَّلَامُ عَلَى الْحُسَيْنِ وَ عَلَى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ عَلَى أَوْلَادِ الْحُسَيْنِ وَ عَلَى أَصْحَابِ الْحُسَيْن» را صد بار گفت.[٣]

آيت الله شبسترى نيز اين متن را از شيخ طوسى (ره) نقل كرده و شرح داده كه صاحب «الذّريعه» نيز به آن اشاره نموده است.[٤]

آداب ختم‌

همه ختومات از جمله ختم زيارت عاشورا آدابى دارند كه رعايت آنها شايسته است:

١. با وضو باشد؛

٢. رو به قبله باشد؛

٣. با توجّه كامل انجام پذيرد؛

٤. به قصد قربت باشد؛

٥. به دور از هر گونه ريا و تظاهر انجام پذيرد؛

٦. در صورت امكان در اماكن مقدّسه و مشاهد مشرّفه انجام شود؛

٧. در صورت امكان، در ساعت معيّن انجام شود؛

٨. در صورت امكان، در مكان معيّن انجام پذيرد؛

٩. بدون تكلّم در وسط باشد؛

١٠. با تن پاك، جامه نظيف، به دور از لقمه شبهه‌ناك باشد.

در مورد ختم زيارت عاشورا، علاوه بر آداب ياد شده، رعايت چند نكته ديگر مناسب است:

١. غسل زيارت كرده باشد؛

٢. رو به سوى كربلا باشد؛

٣. در صحرا، پشت بام، جاى مرتفع، زير آسمان باشد؛

٤. متن زيارت را با صد لعن، صد سلام و سجده انجام دهد؛

٥. قبلًا زيارت امين الله يا زيارت ششم اميرمؤمنان (ع) را بخواند؛

٦. دو ركعت نماز زيارت به جا آورد؛

٧. دعاى علقمه را بخواند؛

٨. بر قاتلان امام حسين (ع) لعنت فراوان كند؛

٩. آن را به نيّت تعجيل در امر فرج انجام دهد؛

١٠. براى تعجيل در امر فرج دعا كند و حدّاقل بگويد:

«اللَّهُمَّ رَبَّ الْحُسَيْنِ اشْفِ صَدْرَ الْحُسَيْنِ وَ اطْلُبْ بِثَارِهِ اللَّهُمَّ انْتَقِمْ مِمَّنْ قَتَلَهُ وَ أَعَانَ عَلَيْه»[٥]

پى‌نوشت‌ها:

[١]. اين داستان به خطّ مرحوم آيت الله حاج شيخ مرتضى حائرى در نزد نگارنده موجود است.

[٢]. اين داستان را به نقل از شاهدان عينى در كتاب «كريمه اهل بيت»، ص ٤٨١ آورديم.

[٣]. اين واقعه را صاحب «شفاء الصّدور» در ج ١، ص ١٢٦ با سند معتبر نقل كرده است.

[٤]. اين تشرّف و اين فرمان را مرحوم نورى در نجم الثّاقب، ص ٣٤٢ بدون واسطه از سيّد احمد رشتى نقل كرده است.

[٥]. شرح حال آن فقيد سعيد در كتاب «مردى بزرگ از خطّه فارس» به تفصيل آمده و اين داستان در منابع فراوان، از جمله «داستان‌هاى شگفت»، ص ٣٤٤ آمده است.

[٦]. مشروح اين داستان را در كتاب «اجساد جاويدان»، ص ٣٥٥ آورديم.

[٧]. داستان‌هاى شگفت، ص ٤٥٨.

[٨]. زيارت عاشورا و آثار شگفت، ص ٣٢.

[٩]. سياحت شرق، ص ٣٨٠.

[١٠]. نگارنده گويد: شيخ طوسى سه روز روزه را در زيارت وارث نقل فرموده است. [مصباح المتهجّد، ص ٧١٧].

[١١]. شيخ طوسى، مصباح المتهجّد، ص ٧٨١.

[١٢]. شيروانى، الصّدف المشحون، ص ١٩٩.

[١٣]. شبسترى، اللّؤلؤ النضيد، ص ١٤٠.

[١٤]. آقا بزرگ طهرانى، الذّريعه، ج ١٥، ص ٢٩.

[١٥]. كفعمى، البلد الأمين، ص ٢٨٠